De Turkse markten staan sinds woensdag zwaar onder druk, na de arrestatie van de grootste rivaal van president Recep Tayyip Erdogan, wat zorgen oproept over de kans dat een intensivering van de politieke repressie zou kunnen leiden tot het terugdraaien van het recente investeringsvriendelijke economische beleid. Als gevolg hiervan daalde de Turkse lira naar een historisch dieptepunt en zorgde snel kelderende aandelen voor een handelsstop. Daarnaast stegen de leenkosten doordat investeerders massaal de overheidsschuld verkochten.
Redactie, TPO, 19 maart 2025 – De aanleiding voor de scherpe marktbewegingen is de detentie woensdagochtend van Ekrem Imamoglu (54), de populaire burgemeester van Istanbul en een belangrijke kandidaat voor het presidentschap.
Het roept herinneringen op aan eerdere crises, toen Erdogans onorthodoxe economische beleid bijdroeg aan scherpe verkoopgolven van de lira.
‘Handelaren herzien de politieke risicopremie van Turkije’
“Dit is een beetje een schok voor het systeem – de trend was de laatste tijd in de richting van meer stabiliteit, zowel economisch als politiek. Maar massale arrestaties van politieke leiders van de oppositie staan haaks op die trend – markten waren steeds meer zelfgenoegzaam geworden, en die periode is nu doorbroken, met dramatische gevolgen aangezien handelaren de politieke risicopremie van Turkije herzien”, zegt Nick Rees, hoofd macro-economie bij Monex Europe Ltd in Londen.
De Turkse minister van Financiën en Economie, Mehmet Simsek, doet een poging om investeerders gerust te stellen. Volgens hem blijft het economische beleid van de regering ongewijzigd. “Het economisch programma dat we uitvoeren, blijft op een vastberaden manier doorgaan,” schrijft de minister op X.
Piyasaların sağlıklı işleyişi için gereken her şey yapılıyor.
Uygulamakta olduğumuz ekonomi programı kararlılıkla devam ediyor.
— Mehmet Simsek (@memetsimsek) March 19, 2025
Turkse activa boekten de grootste verliezen wereldwijd: de lira verzwakte met maar liefst 11 procent en noteerde boven de 40 tegen de Amerikaanse dollar, voordat het verlies werd teruggebracht tot 5,9 procent om 11:07 uur in Istanbul. De benchmark Borsa Istanbul 100 Index daalde bij de opening met 6,9 procent en de 10-jarige staatsobligaties daalden scherp, waardoor de rendementen met 139 basispunten stegen naar 29,58 procent.
Presidentsverkiezingen 2028
De detentie van Imamoglu volgde een dag na de intrekking van zijn universitaire diploma door de Turkse autoriteiten, een stap die hem zou kunnen verhinderen om in de volgende presidentsverkiezingen tegen Erdogan uit te komen.
Hij versloeg Erdogans gekozen kandidaat in de gemeenteraadsverkiezingen van Istanbul vorig jaar en zou komende zondag de presidentskandidaat worden voor de Republikeinse Volkspartij (CHP), de belangrijkste oppositiegroep.
In een audioboodschap die zijn team deelt, veroordeelt Imamoglu zijn arrestatie en beschuldigt hij de autoriteiten ervan de politie te politiseren. Zijn partij heeft de beschuldigingen als ongegrond en politiek gemotiveerd bestempeld.
Drukcampagne tegen concurrenten Erdogan
De acties maken deel uit van een bredere drukcampagne tegen oppositieleiders, activisten en kritische stemmen. De detentie van Imamoglu volgt op de arrestatie in januari van Umit Ozdag, de leider van een kleine nationalistische partij en een uitgesproken criticus van Erdogan.
Onderzoeken hebben ook nationale politici, journalisten en zelfs een bekende agent eerder dit jaar in de problemen gebracht. De voormalige Koerdische leider Selahattin Demirtas zit al jaren in de gevangenis.
De volgende presidentsverkiezingen zijn officieel gepland voor 2028. Om een kans te maken om zijn meer dan twee decennia aan macht – als premier en daarna president – te verlengen, zou Erdogan voldoende parlementaire steun moeten krijgen om de grondwet te wijzigen of een vervroegde verkiezing uit te roepen.
Bron: Bloomberg
