De Europese Unie (EU) publiceert dinsdag plannen om tegen het einde van dit jaar nieuwe gasdeals met Rusland te verbieden en bestaande contracten met Moskou geleidelijk af te bouwen tegen eind 2027. Het plan van de Europese Commissie bevat onder meer een toezegging om in juni een verbod voor te stellen op nieuwe importcontracten en spotdeals voor Russisch gas tegen eind 2025.
Redactie, TPO, 6 mei 2025 – Daarnaast zal een juridisch voorstel worden gedaan om de invoer van Russisch gas en vloeibaar aardgas (LNG) op basis van bestaande contracten tegen eind 2027 te verbieden.
Dat beweren drie EU-functionarissen, die anoniem willen blijven vanwege de vertrouwelijkheid van de plannen, die bovendien nog gewijzigd kunnen worden voor publicatie. De juridische voorstellen moeten bovendien worden goedgekeurd door het Europees Parlement en een versterkte meerderheid van EU-lidstaten.
Slowakije en Hongarije angstig voor hoge energieprijzen
De EU had na de grootschalige invasie van Oekraïne door Moskou in 2022 als niet-bindend doel gesteld om tegen 2027 een einde te maken aan de invoer van Russische fossiele brandstoffen.
Er zijn al sancties opgelegd tegen Russische steenkool en olie die over zee wordt vervoerd, maar gas is tot nu toe uitgezonderd gebleven vanwege tegenstand van onder andere Slowakije en Hongarije.
Deze landen ontvangen via pijpleidingen Russisch gas en stellen dat overstappen op andere leveranciers de energieprijzen zou opdrijven.
Europees gas komt nog voor 19 procent uit Rusland
Voor sancties is unanimiteit vereist van alle 27 EU-lidstaten. Ongeveer 19 procent van het Europese gas komt nog steeds uit Rusland, via de TurkStream-pijpleiding en LNG-leveringen.
Dat is aanzienlijk minder dan de ongeveer 40 procent die Rusland vóór 2022 leverde. Europese afnemers zitten echter nog steeds vast aan zogeheten “take-or-pay”-contracten met Gazprom, waarbij zij – ook als ze geen gas afnemen – een groot deel van het afgesproken volume moeten betalen.
EC onderzoekt juridische mogelijkheden
De Europese Commissie onderzoekt juridische mogelijkheden om Europese bedrijven in staat te stellen bestaande contracten met Rusland te verbreken zonder financiële sancties te riskeren.
De EU-functionarissen geven niet aan hoe Brussel dit precies wil aanpakken. Juristen stellen dat het moeilijk is om een beroep te doen op “overmacht” om deze contracten op te zeggen, en dat afnemers mogelijk boetes of arbitragezaken riskeren.
Focus op meer Amerikaanse LNG
Niet-gecontracteerde “spot”-aankopen waren vorig jaar goed voor ongeveer 31 procent van de Russische LNG die Europa afnam, blijkt uit gegevens van Rystad Energy.
Terwijl de EU probeert een eind te maken aan de decennialange energieafhankelijkheid van Rusland, heeft de Europese Commissie laten weten bereid te zijn meer Amerikaanse LNG te kopen — een stap die voormalig president Donald Trump al eerder van Europa eiste als manier om het handelsoverschot met de VS te verkleinen.
De Commissie maakt zich ook zorgen over de energieprijzen en heeft aangegeven dat eventuele maatregelen om de invoer van Russische energie te beperken Moskou harder moeten treffen dan de EU, en dat rekening moet worden gehouden met de impact op brandstofkosten.
Versoepelen sancties mogelijk na vredesakkoord
De Verenigde Staten zetten Rusland onder druk om een vredesakkoord met Oekraïne te sluiten, wat – indien bereikt – mogelijk opnieuw de deur zou openen voor Russische energie en het versoepelen van sancties.
De Europese Commissie had oorspronkelijk gepland om haar routekaart in maart te publiceren, maar stelde die gedeeltelijk uit vanwege de onzekerheden rond deze ontwikkelingen.
Bron: Reuters
