Demissionair minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Eddy van Hijum (NSC) wil de sociale zekerheid menselijker maken. Met het wetsvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid, dat naar de Tweede Kamer is gestuurd, krijgen mensen voortaan het voordeel van de twijfel bij vergissingen. Het voorstel voorkomt dat een kleine fout direct leidt tot een boete of sanctie.
Redactie, TPO, 8 juli 2025 – De kern van het wetsvoorstel is het creëren van meer ruimte voor maatwerk. Uitvoeringsinstanties zoals UWV, SVB en gemeenten mogen in de toekomst afzien van boetes als iemand daardoor verder in de problemen komt.
Ook wordt het ‘recht op vergissen’ wettelijk verankerd: een onbedoelde fout mag niet automatisch tot straf leiden. Waarschuwingen moeten vaker de plaats innemen van directe sancties.
Van Hijum: “Ik wil een overheid die naast mensen gaat staan. Die oog heeft voor wat er speelt in iemands leven en begrip heeft voor een foutje. Tijdens de toeslagenaffaire hebben we gezien wat er gebeurt als we mensen die afhankelijk zijn van de overheid alleen nog maar zien als dossier. Of als potentiële fraudeur. Vertrouwen krijg je als overheid als je ook bereid bent vertrouwen te geven. Dat doen we met dit wetsvoorstel. Een belangrijke stap richting een menselijkere en eenvoudigere overheid.”
Realistische boetes
Daarnaast worden boetes realistischer vastgesteld. Volgens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) zijn de huidige bedragen vaak te hoog, waardoor mensen in financiële problemen komen. Bovendien worden veel boetes uiteindelijk toch niet geïnd omdat mensen ze niet kunnen betalen. De nieuwe regels moeten dit voorkomen.
Ook wordt de terugkijktermijn voor terugvorderingen ingekort van 20 naar 5 jaar. Dat betekent dat uitvoeringsorganisaties minder ver terug kunnen kijken om te bepalen of iemand teveel aan uitkering heeft ontvangen.
Deze verkorting sluit aan bij de termijn die ook in de belastingwetgeving geldt en geeft meer rust en duidelijkheid aan burgers.
Positief advies Raad van State
De Raad van State heeft positief geadviseerd over het wetsvoorstel. De wet sluit aan bij aanbevelingen van de Parlementaire Enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening.
Als zowel de Tweede als Eerste Kamer instemmen, treedt de wet op 1 januari 2027 in werking.
Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
