Amnesty International roept de Nederlandse politie op te stoppen met onrechtmatige ID-controles bij demonstraties. Volgens een vrijdag verstuurde sommatiebrief worden vreedzame demonstranten vaak onterecht om hun ID gevraagd, zonder strafrechtelijke verdenking. Volgt er binnen zes weken geen actie, dan dreigt Amnesty met juridische stappen.
Redactie, TPO, 11 juli 2025 – Volgens Amnesty schendt het vorderen van ID’s zonder gegronde verdenking niet alleen het recht op privacy, maar heeft het ook een ontmoedigend effect op burgers die gebruik willen maken van hun demonstratierecht. “Dit kan mensen ervan weerhouden om te demonstreren,” aldus de organisatie.
Amnesty maakt zich al langer zorgen over de inzet van politie-surveillance tijdens protesten en de impact daarvan op het maatschappelijk middenveld.
Klachten veelal na demonstraties Den Haag
De klachten over onrechtmatige controles komen voornamelijk uit Den Haag. Daar zouden volgens Amnesty de afgelopen jaren tientallen demonstranten melding hebben gedaan van willekeurige ID-controles.
In gesprekken met Amnesty heeft de Haagse politie erkend dat deze controles onrechtmatig zijn en zelfs excuses aangeboden, zegt de mensenrechtenorganisatie.
‘Structurele aanpassingen in interne instructies en beleid’
Amnesty vraagt in de brief niet alleen om een einde aan de controles, maar ook om structurele aanpassingen in interne instructies en beleid. Alleen wanneer er sprake is van een serieuze verdenking van een strafbaar feit, zouden ID-controles bij demonstraties nog zijn toegestaan.
De organisatie benadrukt dat demonstratierecht een fundamenteel recht is dat niet zomaar mag worden ingeperkt.
Bron: ANP