De Nederlandse overheid is onvoldoende voorbereid op een maandenlange uitval van cruciale ICT-diensten. Dat blijkt uit een rapport van adviesgroep ABDTOPConsult in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Volgens de onderzoekers kan een langdurige storing maatschappijontwrichtend zijn.
Redactie, TPO, 12 september 2025 – et gaat bijvoorbeeld om systemen voor de uitbetaling van uitkeringen, zorgsystemen en operationele ICT bij overheden. Door de hoge mate van digitalisering bestaat er volgens de adviesgroep nauwelijks een vangnet.
Toenemend risico op uitval
De kans op langdurige uitval wordt steeds realistischer door factoren als het faillissement van een ICT-leverancier, sancties door andere landen of cyberaanvallen. De afhankelijkheid van enkele grote leveranciers betekent dat de uitval van één partij grote delen van de overheid kan platleggen.
Lees ook ‘Mogelijk grootste medische hack ooit’ in Nederland leidt tot strafrechtelijk onderzoek en collectieve claims.
Gebrek aan prioriteit bij bestuurders
Volgens de adviesgroep is er binnen de overheid voldoende kennis en wetgeving aanwezig om weerbaarder te zijn. Het probleem zit bij bestuurders, die te weinig inzicht hebben in de gevolgen van langdurige uitval en er te weinig prioriteit aan geven. Alternatieve dienstverleners zijn daardoor nog niet beschikbaar.
Ook ontbreekt het aan duidelijke contractafspraken met ICT-leveranciers: het is vaak onduidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is en nergens staat dat een andere partij diensten mag overnemen bij uitval.
Investeringen nodig voor sterker systeem
Demissionair staatssecretaris Eddie van Marum (Digitalisering, BBB) wil dat er de komende jaren fors wordt geïnvesteerd. Voor de periode 2026–2028 is minimaal 24 miljoen euro nodig om de aanpak op gang te brengen.
Volgens Van Marum moet het huidige systeem worden versterkt, terwijl op de lange termijn wordt gewerkt aan een sterker geheel. Na 2028 is waarschijnlijk nog aanzienlijk meer geld nodig, maar hoeveel dat zal zijn, laat hij aan een volgend kabinet.
Bron: ANP