Het wereldwijde watersysteem verkeert in ernstige problemen en functioneert op veel plaatsen niet meer. Dat concludeert een nieuw rapport van de Verenigde Naties (VN). In meerdere regio’s gebruiken landen structureel meer water dan er beschikbaar is, waardoor watertekorten snel toenemen.
Redactie, TPO, 25 januari 2026 – Volgens het VN-rapport leven vooral landen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Zuid-Azië boven hun zogeheten hydrologische draagkracht. Dat betekent dat zij meer water verbruiken of vervuilen dan er gemiddeld jaarlijks beschikbaar komt via neerslag en rivieren.
Waterverbruik groter dan aanvulling
Hoogleraar hydrologie Marc Bierkens van de Universiteit Utrecht stelt dat dit op termijn leidt tot uitputting. Tijdens langdurige droogte kan dan niet meer aan de watervraag worden voldaan. In extreme gevallen komt er zelfs geen water meer uit de kraan.
Volgens Bierkens bereiken grote rivieren zoals de Colorado in Noord-Amerika en de Murray-Darling in Australië regelmatig de zee niet meer. Ook raken stuwmeren leeg, onder meer in Iran en delen van de Verenigde Staten.
Daarnaast wordt in veel landen te veel grondwater opgepompt, waaronder in India, Pakistan, Spanje, Oost-China, Californië en Texas.
Lees ook Grondwater raakt uitgeput: Nederlanders moeten minder water verbruiken.
Verzakkende steden
Overmatig oppompen van grondwater heeft ook fysieke gevolgen. In steden als Mexico-Stad en Jakarta zakt de bodem weg doordat de druk in de ondergrond afneemt. Zachte aardlagen kunnen daardoor inzakken onder hun eigen gewicht.
De toenemende watervraag hangt samen met bevolkingsgroei en uitbreiding van landbouw, vaak in gebieden waar van nature weinig water beschikbaar is. Irrigatie zorgt daar voor extra druk op het watersysteem.
Oproep tot reset waterbeleid
De hoofdredacteur van het VN-rapport, Kaveh Madani, pleit voor een fundamentele herziening van het mondiale waterbeleid. Zonder ingrijpen nemen de tekorten snel toe.
Bierkens waarschuwt dat een harde beperking van watergebruik grote sociaal-economische gevolgen kan hebben. Hij ziet meer in een geleidelijke aanpak, met een combinatie van subsidies om waterbesparing te stimuleren en hogere tarieven bij overmatig gebruik. Volgens de VN-onderzoekers is het nog niet te laat om het tij te keren.
Bron: BNR
