Nederland en vier andere Europese landen concluderen dat de Russische oppositieleider Aleksej Navalny in 2024 in zijn cel is vergiftigd met het gif epibatidine. Volgens de landen kan alleen de Russische staat verantwoordelijk zijn voor zijn dood.
Redactie, TPO, 14 februari 2026 – Nederland, Groot-Brittannië, Zweden, Frankrijk en Duitsland stellen in een gezamenlijke verklaring dat in lichaamsstalen van Navalny epibatidine is aangetroffen. Dat is een uiterst krachtig gif dat voorkomt in de huid van Zuid-Amerikaanse pijlgifkikkers.
“Alleen de Russische staat had de middelen, het motief en het lak aan het internationaal recht” om een dergelijke daad te plegen, aldus de vijf landen. Moskou houdt vol dat Navalny een natuurlijke dood is gestorven.
200 keer sterker dan morfine
Volgens de Nederlandse toxicoloog Paul Scheepers is epibatidine ongeveer 200 keer sterker dan morfine. De stof werd in het verleden onderzocht als mogelijk pijnstillend middel, maar bleek daarvoor ongeschikt.
“Een hele lage dosering kan er al toe leiden dat de spieren die je nodig hebt voor ademhaling niet meer werken”, aldus Scheepers. Als de stof daadwerkelijk is aangetoond, is dat volgens hem moeilijk te verklaren door toeval. “In de gevangenis verwacht je deze stof niet.”
Epibatidine komt van nature niet voor in Rusland. Volgens Scheepers kunnen de betreffende kikkers de stof alleen aanmaken in hun eigen leefomgeving in Zuid-Amerika.
Lees ook Bondgenoot Navalny: ‘Hij is vermoord omdat hij kandidaat was voor gevangenenruil’.
Schending van wapenverdragen
De vijf Europese landen stellen dat Rusland verantwoordelijk moet worden gehouden voor herhaalde schendingen van verdragen die het gebruik van chemische en biologische wapens verbieden. Ook uiten zij zorgen dat Rusland mogelijk niet al zijn chemische wapens heeft vernietigd.
Demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel noemde het gebruik van epibatidine “een verschrikkelijke dood”.
Navalny werd eerder, in 2020, al vergiftigd met het zenuwgif novitsjok. Na herstel in Duitsland keerde hij in januari 2021 terug naar Rusland, waar hij direct werd gearresteerd. Hij overleed in februari 2024 in een strafkamp in Siberië.
Bron: ANP
