Brazilië verlaagt de diplomatieke betrekkingen met Argentinië tot het niveau van zaakgelastigde. Aanleiding zijn nieuwe uitlatingen van de Argentijnse president Javier Milei over zijn Braziliaanse ambtgenoot Luiz Inácio Lula da Silva.
Het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Itamaraty, liet Buenos Aires dinsdag weten dat het zijn vertegenwoordiging afschaalt. Brazilië blijft in Argentinië aanwezig, maar met een zaakgelastigde in plaats van een ambassadeur — een aanzienlijk lagere rang.
Diplomatieke banden terug naar zaakgelastigde
Ambassadeur Julio Bitelli was al eerder naar Brasília teruggeroepen voor overleg. Volgens Itamaraty keert hij niet terug zolang de situatie voortduurt. Het is de eerste keer in de recente geschiedenis dat de twee buurlanden zo’n stap zetten.
Milei noemde Lula in een interview met de Argentijnse zender LN+ opnieuw een dief, en sprak daarnaast van een ex-gedetineerde en van corruptie. Het was volgens Brazilië de derde keer sinds zondag. De Braziliaanse minister van Buitenlandse Zaken Mauro Vieira noemde de uitlatingen een provocatie zonder precedent in ruim tweehonderd jaar betrekkingen.
Milei steunt Bolsonaro voor de oktoberverkiezingen
Achter het conflict ligt een ideologische breuklijn. Milei, rechts-populistisch en voorstander van een zo klein mogelijke overheid, keert zich tegen het linkse beleid van Lula. Met het oog op de Braziliaanse verkiezingen van oktober steunt hij openlijk de rechtse kandidaat Flávio Bolsonaro.
Daarmee raakt de ruzie aan de binnenlandse politiek van beide landen. Brazilië en Argentinië zijn de twee grootste economieën van handelsblok Mercosur en blijven binnen dat verband op elkaar aangewezen. Aan de handelsafspraken zelf verandert het afschalen van de vertegenwoordiging niets: het raakt de diplomatieke kanalen, niet de verdragen.
Een zaakgelastigde leidt een ambassade zonder de status van ambassadeur en heeft daarmee minder toegang tot de hoogste niveaus van het gastland. De post blijft dus bemand, maar het politieke gewicht van de vertegenwoordiging daalt. Dat is precies wat het signaal moet overbrengen: de betrekkingen worden niet verbroken, wel zichtbaar bekoeld.
Wanneer Bitelli terugkeert, hangt volgens Itamaraty af van de opstelling van Milei. In oktober kiest Brazilië een nieuwe president — en Argentinië heeft dan al laten weten wie daar de voorkeur heeft.
