Het ondernemersvertrouwen is aan het begin van het derde kwartaal gestegen van -14,8 naar -5,3. Het is de grootste stijging sinds juli 2021, maar de stemming onder ondernemers blijft per saldo negatief.
Dat blijkt uit de Conjunctuurenquête Nederland, die het CBS uitvoert samen met KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw, MKB-Nederland en VNO-NCW. De sprong van 9,5 punten volgt op een scherpe daling eerder dit jaar. Volgens CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen kwam die terugval nadat de Verenigde Staten en Israël begonnen met bombardementen op Iran; het vertrouwen ligt nog altijd onder het niveau van vóór dat conflict.
Ondernemersvertrouwen blijft in bijna elke sector negatief
Alleen de sector informatie en communicatie noteert een duidelijk positief saldo, met 4,6. Cultuur, sport en recreatie komt uit op 0,4. Daaronder volgen de industrie met -1,0 — het hoogste niveau sinds begin 2022 — de detailhandel met -1,1 en de zakelijke dienstverlening met -2,8. Onderaan de lijst staan de horeca met -19,5 en de landbouw, bosbouw en visserij met -21,0. De autohandel en -reparatie is de enige branche waar het vertrouwen licht daalde.
Geopolitiek is de grootste bron van onzekerheid
78 procent van de ondernemers zegt het afgelopen jaar meer economische onzekerheid te hebben ervaren. Van hen wijst 42,5 procent naar geopolitiek — oorlogen en handelsspanningen — als belangrijkste oorzaak. Nog eens 24,2 procent noemt veranderende vraag of afzetmarkten, en 22,4 procent de beschikbaarheid van personeel, leveranciers of grondstoffen.
Bijna driekwart van die ondernemers nam maatregelen. Ruim 35 procent vergrootte de interne flexibiliteit, 23 procent legde financiële buffers aan en 22 procent stelde investeringen uit. In mei stond het ondernemersvertrouwen nog op het laagste punt sinds 2022.
Het CBS meet het vertrouwen aan het begin van elk kwartaal. De volgende meting valt in oktober, wanneer duidelijk moet worden of het herstel doorzet of dat de opleving van juli een uitschieter blijft.
