De Rijn voert bij Lobith minder water aan dan ooit gemeten: 614 kubieke meter per seconde, minder dan het laagterecord van 620 uit november 1947. Herstel zit er voorlopig niet in.
Het gemiddelde over de afgelopen 24 uur kwam uit op 614 kubieke meter per seconde bij Lobith, het punt waar de Rijn Nederland binnenkomt. Daarmee sneuvelt een record dat 79 jaar standhield. Alleen in februari 1929 stroomde er nog minder water door de rivier — 575 kuub — maar toen kwam dat door een ijsdam, niet door droogte.
De oorzaak ligt stroomopwaarts. “De sneeuw in Zwitserland is door de uitzonderlijke warmte drie maanden eerder dan normaal gesmolten, en regen blijft uit”, zegt hydrometeoroloog Jan Verkade van Deltares en Rijkswaterstaat. De rivier loopt volgens hem simpelweg leeg. Verkade sluit niet uit dat de afvoer de komende weken ook onder het niveau van 1929 zakt.
Rijnafvoer bij Lobith zakt naar 614 kuub
Het is niet alleen een Nederlands probleem. Volgens het KNMI viel er tussen februari en juli in vrijwel het hele stroomgebied minder neerslag dan normaal, met april en juli als uitschieters. Bij Keulen en Maxau — meetreeksen die teruggaan tot 1816 en 1921 — was de afvoer begin augustus eveneens de laagste ooit voor die datum. Ter vergelijking: in een normale juli stroomt er bij Lobith rond de 1.900 kuub per seconde.
Voor de binnenvaart betekent het dat schepen nog maar een deel van hun normale lading kunnen meenemen. Er zijn dus meer schepen nodig voor dezelfde vracht, wat de transportkosten opdrijft; Koninklijke Binnenvaart Nederland spreekt van een belasting op de Nederlandse logistiek. Vorige week ging het Twentekanaal al dicht voor de scheepvaart.
Industrie mist koelwater, boeren mogen niet sproeien
Ook daarbuiten stapelen de gevolgen zich op. Fabrieken en centrales beschikken over minder koelwater, in grote delen van het land geldt een onttrekkingsverbod voor boeren en tuinders, en de waterkwaliteit gaat achteruit. Het KNMI verwijst naar onderzoek van World Weather Attribution, dat concludeert dat klimaatverandering de huidige Europese droogte aanzienlijk waarschijnlijker heeft gemaakt.
Regen van betekenis wordt de komende twee weken niet verwacht. Verkade houdt er rekening mee dat het laagwater nog weken tot maanden aanhoudt — en dan is het pas augustus.
