Nederland stuurt begin september tientallen mariniers en enkele vaartuigen naar Groenland voor de NAVO-oefening Arctic Shield. Defensie houdt de precieze aantallen geheim, “omdat Rusland meekijkt”, aldus minister Dilan Yeşilgöz.
De oefening begint volgende maand en duurt enkele weken. Ze valt onder Arctic Sentry, de NAVO-missie die het Noordpoolgebied moet afschermen. Behalve Nederland doen ook Denemarken, België, Frankrijk en Canada mee; de Belgen sturen ongeveer dertig militairen van de special forces plus ondersteunend personeel. De Verenigde Staten zijn wel lid van het bondgenootschap, maar nemen aan deze oefening niet deel.
Wat de mariniers in Groenland gaan doen
Volgens Defensie is de inzet een antwoord op de toegenomen activiteit van Rusland en China in het poolgebied. “Het Noordpoolgebied is van strategisch belang, ook voor onze veiligheid”, laat het ministerie weten; de verdediging ervan noemt het een collectieve verantwoordelijkheid van de NAVO. Nederlandse mariniers trainen al jaren in Scandinavische wateren en boven de poolcirkel om te leren opereren onder arctische omstandigheden.
Hoeveel militairen en welke schepen precies meegaan, maakt Yeşilgöz niet bekend. Ook over de exacte duur van de Nederlandse bijdrage doet Defensie geen mededelingen.
Van Trumps sanctiedreiging naar Arctic Sentry
De oefening speelt zich af tegen een gespannen achtergrond. Groenland is een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken, maar de Amerikaanse president Donald Trump herhaalde de afgelopen maanden zijn aanspraak op het eiland. Toen Nederland in januari één militair meestuurde met een verkenningsmissie, dreigde Washington met sancties tegen Den Haag.
Die dreiging werd later ingetrokken, nadat de Verenigde Staten en Denemarken afspraken te gaan onderhandelen over de bescherming van Groenland. Yeşilgöz benadrukt dat de oefening van volgende maand “niets te maken” heeft met Trump en dat het om een gezamenlijke oefening binnen de NAVO gaat. Volgens haar is de missie ook bedoeld om de spanning tussen Washington en de Europese bondgenoten over Groenland te dempen.
Voor Den Haag past de inzet in een bredere beweging. Het kabinet trok het defensiebudget eerder op richting 3,5 procent van het bbp, met als argument dat Europa er in toenemende mate alleen voor staat. Het Noordpoolgebied is daarbij een van de gebieden waar de NAVO haar aanwezigheid stelselmatig opvoert.
Wanneer de mariniers terugkeren, wil Defensie niet zeggen. Duidelijk is wel dat het bondgenootschap zijn militaire aanwezigheid rond Groenland uitbreidt op het moment dat zijn grootste lidstaat er zelf aanspraak op maakt.
