Meta staat vanaf dinsdag in Oakland terecht in de grootste rechtszaak tot nu toe over de gevolgen van sociale media voor jongeren. Vier Amerikaanse staten verwijten het moederbedrijf van Facebook en Instagram dat het zijn apps bewust verslavend heeft gemaakt.
De zaak dient bij de federale rechtbank voor het noordelijke district van Californië. Californië, Colorado, Kentucky en New Jersey treden op als aanklagers; volgens het openbaar ministerie van Californië zijn bijna dertig staten bij het bredere dossier betrokken, met afzonderlijke procedures in het vooruitzicht. De jury werd vorige week samengesteld, de openingspleidooien begonnen dinsdag en het proces is geraamd op zes tot acht weken.
Wat de staten Meta verwijten
De aanklagers stellen dat Meta ontwerpkeuzes maakte die kinderen zo lang mogelijk op Facebook en Instagram moesten houden, en dat het bedrijf de risico’s daarvan naar buiten toe kleiner voorstelde dan ze waren. Daarnaast zou het gegevens hebben verzameld van gebruikers onder de dertien jaar, wat in de Verenigde Staten verboden is onder de Children’s Online Privacy Protection Act. Ook de Californische wetten tegen misleidende reclame en oneerlijke concurrentie zijn ingeroepen.
“Meta ontwierp Facebook en Instagram om kinderen steeds langer op de platforms te houden — tot aan lichamelijke en geestelijke schade toe”, aldus procureur-generaal Rob Bonta van Californië. Zijn ambtgenoot Jennifer Davenport uit New Jersey zei te willen aantonen dat het bedrijf “de geestelijke gezondheid van een hele generatie kinderen” op het spel heeft gezet. Oprichter Mark Zuckerberg en Instagram-baas Adam Mosseri staan op de getuigenlijst.
Een claim van 1,4 biljoen dollar
De staten eisen niet alleen aanpassingen aan de werking van beide apps, maar ook een schadevergoeding die in theorie kan oplopen tot 1,4 biljoen dollar. Juristen noemen dat maximum onrealistisch; ingrepen in het productontwerp gelden als het waarschijnlijker resultaat. Meta zelf betwist de aantijgingen en stelt dat uit het procesdossier zal blijken dat het bedrijf jongeren juist wil beschermen.
Het concern verliest in dit dossier niet voor het eerst terrein. In New Mexico werd Meta deze maand veroordeeld tot een boete van ruim 500 miljoen dollar; in maart oordeelde een jury in Los Angeles dat Meta en Google aansprakelijk waren voor socialemediaverslaving. Over de macht van grote platforms schreef TPO eerder in Big Tech en mediahuizen in de strijd om onafhankelijkheid.
Bij de juryselectie bleek intussen hoe verdeeld het beeld is: kandidaat-juryleden erkenden dat Meta heeft bijgedragen aan de psychische problemen van jongeren, maar wezen ook naar ouders en naar andere oorzaken. Een uitspraak wordt op zijn vroegst in het najaar verwacht.
