Genetisch gemodificeerde gewassen komen vanaf medio 2028 makkelijker op het Europese bord. Een nieuwe EU-verordening haalt planten die met nieuwe genomische technieken zijn veredeld grotendeels uit het strenge ggo-regime.
De Raad van de Europese Unie stemde in april in met de verordening over nieuwe genomische technieken; het Europees Parlement gaf deze zomer zijn definitieve goedkeuring. De tekst verscheen op 26 juni in het Publicatieblad en trad op 16 juli in werking. De regels gaan pas na een overgangsperiode van twee jaar gelden, omdat de Europese Commissie eerst uitvoeringsregels moet opstellen. Het is opnieuw een dossier waarin Europese regelgeving de Nederlandse praktijk bepaalt.
Gemodificeerde gewassen in twee categorieën
De verordening splitst de planten in twee groepen. Gewassen waarvan de veranderingen ook via klassieke veredeling hadden kunnen ontstaan — categorie 1 — worden behandeld als gewone planten en hoeven niet als ggo te worden geëtiketteerd; alleen zaaigoed en ander teeltmateriaal krijgen een vermelding. Planten met ingrijpender wijzigingen blijven in categorie 2 en houden de bestaande risicobeoordeling, toelating, traceerbaarheid en etikettering.
Veldproef met aardappels tegen phytophthora
In een polder bij Lelystad loopt intussen een veldproef met genetisch gemodificeerde aardappels die bestand moeten zijn tegen phytophthora, de aardappelziekte die telers dwingt tot herhaald spuiten. Onderzoekers willen de ziekte voor de oogst haar werk zien doen, om te laten zien wat de techniek in de praktijk oplevert: minder gewasbescherming en gewassen die beter tegen weersextremen kunnen.
Niet iedereen ziet dat als winst. Michelle Habets van het Rathenau Instituut wijst erop dat burgers willen kunnen kiezen en dat genetisch gemodificeerde gewassen daarom geëtiketteerd zouden moeten worden. Jeroen Candel van Wageningen University vindt dat de techniek vooral een landbouwsysteem optimaliseert dat niet houdbaar is — te meer omdat het bijbehorende Europese voorstel om het gebruik van pesticiden terug te dringen is ingetrokken.
Voor Nederlandse telers verandert er voorlopig niets. Tot medio 2028 blijven de huidige ggo-regels gelden, inclusief de vergunningplicht voor veldproeven zoals die in Lelystad.
