NASA staakt de poging om de verouderde ruimtetelescoop Swift naar een hogere baan te slepen. Het reddingsvaartuig Link kreeg zijn eigen standregeling niet onder controle, waardoor het observatorium naar verwachting later dit jaar in de dampkring verbrandt.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie en het bedrijf Katalyst Space maakten woensdag bekend dat de missie wordt afgeblazen. Link zou de Neil Gehrels Swift Observatory vastgrijpen en omhoog duwen, een ingreep die de telescoop naar schatting nog een decennium werkzaam leven had opgeleverd.
Reddingsvaartuig Link raakte uit balans
Het vaartuig werd begin juli gelanceerd met een Pegasus-raket van Northrop Grumman. Eind juli ontstonden problemen met de standregeling: Link ging om zijn as tollen en verloor een deel van de werking van zijn stuwraketten. Deze maand lukte het de vluchtleiding de rotatie af te remmen, maar niet ver genoeg om het koppelen veilig uit te voeren. Het vaartuig zal wel proberen dicht bij Swift te manoeuvreren om data te verzamelen voor toekomstige reparatiemissies.
Swift werd in 2004 gelanceerd op ongeveer 600 kilometer hoogte en cirkelt inmiddels rond de 350 kilometer. Zware zonnestormen in 2024 en 2025 versnelden die daling, waardoor NASA minder dan een jaar had om in te grijpen. Zakt de satelliet onder de 120 kilometer, dan vernietigt de wrijvingswarmte hem.
Wat de NASA-telescoop Swift opleverde
Swift spoort gammaflitsen op: de kortstondige, extreem energierijke uitbarstingen die ontstaan als een zware ster instort of als twee neutronensterren op elkaar botsen. Het instrument fungeert sinds 2004 als alarmsysteem voor sterrenkundigen wereldwijd, die hun eigen telescopen op de juiste plek richten zodra Swift een flits doorgeeft.
Was de operatie geslaagd, dan was het de eerste keer geweest dat een commercieel vaartuig een onbemande overheidssatelliet vastpakte die daar nooit voor was ontworpen. Katalyst bouwde, testte en integreerde Link in minder dan een jaar tijd, gerekend vanaf de gunning van de opdracht. NASA-bestuurder Jared Isaacman: “Dit is niet de uitkomst waar we naartoe werkten, maar het verandert niets aan de reden waarom deze missie het proberen waard was.”
Een opvolger die gammaflitsen even snel kan opsporen, staat voorlopig niet klaar. NASA zegt het gat op te vangen met lopende missies; wanneer een nieuwe telescoop die rol overneemt, is nog niet bekend.
