De prijs van wolfraam is in anderhalf jaar vernegenvoudigd, nu China en de Verenigde Staten het metaal grotendeels binnen de eigen grenzen houden. Europese toeleveranciers betalen de hoofdprijs — en hebben nauwelijks een alternatief.
Waar een kilo wolfraam anderhalf jaar geleden nog 12 tot 20 euro kostte, ligt de prijs nu rond de 100 euro. China won in 2025 naar schatting 67.000 ton, bijna tachtig procent van de wereldproductie. De Europese mijnen in Oostenrijk, Spanje en Portugal halen daar bij lange na niet aan.
Vijftien exporteurs bepalen de wereldmarkt
Peking voerde in februari 2025 een vergunningplicht in voor de uitvoer van wolfraam. Sinds dit jaar mogen nog vijftien aangewezen bedrijven het metaal exporteren, een regeling die tot en met 2027 loopt. De Verenigde Staten beperkten daarnaast de uitvoer van hun eigen gerecyclede wolfraam tot de binnenlandse markt. In het voorjaar liep het prijsverschil zo ver op dat Chinese fabrikanten hun grondstof voor een fractie van de Europese prijs konden inkopen.
Wolfraam is onmisbaar in boor- en freesgereedschap, in de lucht- en ruimtevaart, in gasturbines en in munitie. Juist de defensie-industrie kocht het afgelopen jaar fors bij. Bij Zwaan Metaal in Dordrecht, dat schepen en machines van beschermlagen voorziet, is de voorraad verdubbeld uit vrees voor leveringsproblemen. Recyclingbedrijf Cirkulaer in Emmen ziet nieuwe partijen op de markt komen; Henk van der Stouwe noemt ze “gelukzoekers”.
Europa zoekt wolfraam dichter bij huis
Meer eigen mijnbouw is geen garantie, waarschuwt Benjamin Sprecher, industrieel ecoloog aan de TU Delft en directeur van het Centre for Materials & Resilience. “Als Europa besluit meer wolfraam te winnen, kan China de kraan gewoon weer opendraaien, waardoor de prijzen dalen.” Wie miljarden in een mijn steekt, kan die investering dan niet terugverdienen.
Volgens hetzelfde centrum hoort wolfraam al tot de best gerecyclede kritieke grondstoffen; het knelpunt zit niet in de techniek maar in de afzet en in de verwerkingscapaciteit, die grotendeels in China staat. Sprecher bepleit langjarige afnamegaranties, bodemprijzen en een koop-Europees-lijn bij de inkoop van kritieke grondstoffen. Het is niet het eerste dossier waarin grondstoffen en techniek politiek worden: Nederland en China botsten eerder al over chipmaker Nexperia.
Nieuwe mijnen in Europa hebben doorlooptijden van jaren. Tot die tijd blijft de prijs van een kilo wolfraam vooral een politieke beslissing, genomen in Peking en Washington.
