De Verenigde Staten hebben een campagne aangekondigd om Iran volledig van de wereldeconomie af te snijden. Minister van Financiën Scott Bessent doopte de operatie “Operation Economic Outcast” en sprak van een “economische D-Day”.
De campagne verbreedt de categorieën voor secundaire sancties: niet alleen Iran zelf, maar ook landen en bedrijven die met Teheran zakendoen komen in beeld. Nieuwe maatregelen raken digitale activa, goud, luchtvaart, technologie en scheepvaart. Wie Iraanse olie vervoert, betalingen afwikkelt, Iraanse toestellen toelaat of schepen registreert die sancties omzeilen, kan zelf worden afgesloten van het financiële verkeer.
Wat de sancties tegen Iran raken
Bessent noemde het pakket “het grootste financiële offensief ooit tegen een tegenstander” en zei dat de druk elke dag zwaarder wordt, tot Iran alleen staat. President Donald Trump belt volgens hem wereldleiders met het verzoek mee te doen aan de economische verstikking van Teheran. Een termijn noemde de minister niet, ook niet voor China, veruit de grootste afnemer van Iraanse olie.
Opvallend is wat er niet gebeurde. De grote Chinese banken bleven buiten schot, en de olieprijs daalde maandag juist nadat het pakket bekend werd. Volgens Bessent kunnen grote financiële instellingen binnen enkele weken alsnog op de lijst komen. Washington presenteert het pakket als het eindspel van een campagne die begon met militaire middelen.
Straat van Hormuz als tegenzet
Iran heeft een eigen drukmiddel: de Straat van Hormuz, waar een aanzienlijk deel van de mondiale olie- en gasexport doorheen gaat. Mohsen Rezaei, secretaris van de Iraanse Opperste Nationale Veiligheidsraad, waarschuwde dat er dan “geen druppel olie” meer door de zeestraat gaat. Teheran dreigde eerder schepen aan te houden die zich niet aan de doorvaartregels houden.
Analist Sayed Ghoneim relativeert die dreiging. De commerciële vaart neemt juist toe, vaak dicht langs de Omaanse kust en onder Amerikaanse escorte. Iran kan de doorvaart duurder maken, maar de zeestraat niet zomaar sluiten.
Beide partijen lieten een staakt-het-vurenvenster van zestig dagen verstrijken zonder akkoord, waarmee het formele bestandsmechanisme is vervallen. De oorlog in het Midden-Oosten gaat volgens Amerikaanse media zijn zesde maand in. Of de verstikkingsstrategie Teheran aan tafel dwingt of juist naar de zeestraat drijft, moet de komende weken blijken.
