Ratko Mladic is donderdag op 84-jarige leeftijd overleden in de detentie-eenheid van de Verenigde Naties in Scheveningen. Dat heeft het VN-tribunaal in Den Haag bevestigd.
Mladic zat sinds zijn arrestatie in Servië op 26 mei 2011 vast. Daaraan gingen zestien jaar vooraf waarin hij voortvluchtig was. Hij had de laatste jaren ernstige gezondheidsklachten; eerder waren al hersenbloedingen vastgesteld en deze zomer zou hij een beroerte hebben gehad.
Deze maand stelde een arts van de VN vast dat zijn overlijden op elk moment kon plaatsvinden. Een verzoek om vrijlating op humanitaire gronden, gesteund door de Servische regering, werd afgewezen omdat inwilliging volgens het tribunaal niet in het belang van de rechtsgang was.
Veroordeling van Ratko Mladic in 2017
Het Joegoslavië-tribunaal veroordeelde Mladic in 2017 tot een levenslange gevangenisstraf. Hij werd schuldig bevonden aan genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven tijdens de oorlog in Bosnië en Herzegovina, die duurde van 1992 tot 1995. In 2021 verwierp de beroepskamer zijn hoger beroep en bleef de straf in stand.
Mladic voerde in die oorlog het bevel over het leger van de Bosnische Serven. De aanklacht had onder meer betrekking op de belegering van Sarajevo en op de gebeurtenissen in Srebrenica in juli 1995.
Srebrenica en de rol van Dutchbat
In Srebrenica werden in juli 1995 meer dan achtduizend moslimmannen en -jongens gedood. Het is de grootste massamoord in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. De enclave was door de VN aangewezen als veilig gebied en werd bewaakt door het Nederlandse bataljon Dutchbat, dat de deportaties en executies niet heeft kunnen voorkomen.
Voor Nederland had dat langdurige gevolgen. Een onderzoeksrapport uit 2002 leidde tot de val van het tweede kabinet-Kok. In 2022 bood toenmalig premier Mark Rutte excuses aan aan de veteranen van Dutchbat, omdat zij volgens hem op een onmogelijke missie waren gestuurd en ten onrechte de schuld hadden gekregen.
Deze zomer was het eenendertig jaar geleden dat de enclave Srebrenica viel.
