NASA heeft zondag de Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop gelanceerd. Een Falcon Heavy van SpaceX bracht het observatorium om 13.26 uur Nederlandse tijd vanaf het Kennedy Space Center in Florida de ruimte in.
De raket vertrok van lanceercomplex 39A. De Falcon Heavy bestaat uit een centrale kern met twee zijboosters en 27 Merlin-motoren. Eenendertig minuten na de lancering kwam Roman los van de bovenste trap.
Het toestel is nu onderweg naar het lagrangepunt L2, op ongeveer anderhalf miljoen kilometer van de aarde, aan de van de zon afgekeerde kant. Die reis duurt drie maanden.
Roman-ruimtetelescoop krijgt spiegel van 2,4 meter
De hoofdspiegel van Roman meet 2,4 meter, precies zoveel als die van de Hubble. Het verschil zit in de camera. Het Wide Field Instrument telt 300 megapixel en vangt per opname minstens honderd keer zo veel hemel als het infraroodinstrument van Hubble. Waar Hubble ongeveer honderd afzonderlijke opnamen nodig heeft om een gebied vast te leggen, volstaat bij Roman één.
Die spiegel komt niet uit een eigen NASA-programma. In 2012 kreeg de ruimtevaartorganisatie twee ongebruikte spiegels van 2,4 meter van de National Reconnaissance Office, afkomstig uit een geschrapt spionagesatellietprogramma. Eén daarvan vormt nu het hart van Roman.
Donkere energie en planeten buiten ons zonnestelsel
De hoofdmissie duurt vijf jaar. Roman moet miljarden sterrenstelsels in kaart brengen, zwarte gaten bestuderen en planeten buiten ons zonnestelsel opsporen. Een tweede instrument, de coronagraaf, blokkeert het licht van sterren zodat exoplaneten en stofschijven rechtstreeks in beeld komen. Volgens NASA levert het observatorium dagelijks grote hoeveelheden data waarmee astronomen zelf onderzoek kunnen doen.
Het project kost 4,3 miljard dollar; het lanceercontract met SpaceX was ongeveer 255 miljoen dollar waard. De telescoop is genoemd naar Nancy Grace Roman, de eerste hoofdastronoom van NASA, die bekendstaat als de moeder van de Hubble.
Opvallend voor een vlaggenschipmissie van deze omvang: Roman vertrekt acht maanden vóór de datum die NASA zichzelf had opgelegd. De eerste wetenschappelijke waarnemingen volgen pas nadat het observatorium op L2 is aangekomen en alle systemen zijn getest.