Italië en Spanje houden hun onderlinge grenscontroles nog zeker vijftien dagen in stand. Rome kondigde de verlenging maandag aan, Madrid volgde diezelfde dag — waarmee het paspoortvrije reizen tussen twee Schengenlanden tot minstens 21 september is opgeschort.
De controles gelden voor de lucht- en zeegrenzen. Italië voerde ze op 1 augustus in, naar eigen zeggen om te voorkomen dat migranten die de Spaanse exclave Ceuta hadden bereikt, zouden doorreizen. Spanje antwoordde op 8 augustus met eigen controles op reizigers uit Italië, en zei toen dat die een maand zouden duren.
Aanleiding is de massale oversteek van eind juli, toen zeker 72.000 mensen vanuit Marokko de grens met Ceuta passeerden. Volgens schattingen verblijven er nu nog 5.000 tot 10.000 mensen zonder verblijfsstatus in de stad. Voor hen verandert er met deze verlenging niets: op de overtocht naar het Spaanse vasteland werd al gecontroleerd.
Rome ziet geen verbetering in Ceuta
Minister van Binnenlandse Zaken Matteo Piantedosi zei dat de situatie in Ceuta “allesbehalve verbeterd” is. Volgens zijn ministerie is het besluit in een “constructief telefoongesprek” doorgegeven aan de Spaanse minister Fernando Grande-Marlaska, en gaat de vereiste melding naar Brussel. Rome benadrukt dat de controles alleen derdelanders betreffen en niet Italiaanse, Spaanse of andere Europese burgers. De NOS meldt dat Spanje op zijn beurt alle reizigers uit Italië controleert, ongeacht nationaliteit.
Madrid spreekt van een affront
In Madrid klinkt een andere toon. De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken José Manuel Albares noemde de Italiaanse maatregel “een ongerechtvaardigd en onrechtvaardigbaar affront tegen de waardigheid van de Spanjaarden” en suggereerde dat er verkiezingsmotieven achter zitten. Spanje verlengt intussen wél zijn eigen controles.
Het Schengenverdrag kent een noodprocedure voor tijdelijke controles aan binnengrenzen, bedoeld voor uitzonderingen. In de praktijk is die uitzondering in een reeks lidstaten een halfpermanent gegeven geworden. Nieuw is dat twee lidstaten de procedure nu tegen elkaar inzetten.
Rome koos eerder al voor uitbesteding van het migratievraagstuk en bracht migranten onder in Albanië. De huidige maatregelen lopen tot 21 september. Of ze dan aflopen, hangt af van een situatie in Ceuta waarover Rome en Madrid het openlijk oneens zijn.
