De Belgische staat moet de overbevolking in de gevangenis van Gent binnen zes maanden terugdringen tot maximaal 110 procent van de capaciteit. Lukt dat niet, dan lopen de dwangsommen op tot 45 miljoen euro, heeft de rechtbank van eerste aanleg in Gent vrijdag beslist.
Volgens de rechter vormen de omstandigheden waaraan “talrijke gedetineerden” worden blootgesteld een “vernederende behandeling”. Het vonnis spreekt van een “terugkerend en duurzaam probleem” waarvan de staat al jaren op de hoogte is. Na het halfjaar mogen er nog maximaal 288 gedetineerden verblijven, meldt de Orde van Vlaamse Balies (OVB), die de zaak aanspande.
Vandaag zitten er 447 mensen vast, meldt VRT NWS: 296 gedetineerden en 151 geïnterneerden. Afgelopen nacht sliepen 21 van hen op een matras op de grond.
Dwangsom gevangenis Gent loopt op tot 1.000 euro
Blijft de bezetting na zes maanden te hoog, dan betaalt de staat 500 euro per dag voor elke gedetineerde boven de grens. Vanaf het tweede jaar wordt dat 750 euro, vanaf het derde jaar 1.000 euro. Volgens de rechter kan er “niet langer worden getalmd”.
Opvallend is dat de staat de problemen zelf niet ontkent. “De toestand is niet goed in de gevangenis. We gaan niet ontkennen dat er problemen zijn”, zei advocaat Erwin Mertens namens de staat, volgens VRT NWS. Dwangsommen zouden het probleem volgens hem alleen verergeren: “Het is niet de bedoeling dat de gelden van Justitie, die naar maatregelen moeten gaan, nu naar de OVB zouden gaan.”
Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) bestudeert het vonnis. Ze wijst op nieuwe noodmaatregelen die op 1 oktober ingaan en de druk op de gevangenissen op kortere termijn moeten verlichten.
Minder dan drie vierkante meter per gedetineerde
De OVB spreekt van een historisch vonnis: voor het eerst oordeelt een Vlaamse rechter over de omstandigheden in een volledige gevangenis, en niet over één gedetineerde. De advocatenorganisatie stapte naar de rechter nadat een formele ingebrekestelling van 30 april zonder afdoende antwoord bleef.
Volgens OVB-advocaat Anne Marie De Clerck loopt de bezetting op tot 190 procent van de reële capaciteit. “Er zou minimaal 4 vierkante meter celruimte moeten zijn voor elke gedetineerde, maar het is de facto minder dan 3 vierkante meter”, zei ze tegen VRT NWS.
België werd eerder door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens veroordeeld voor vernederende behandeling van gedetineerden, meldt ANP. Deze week legden cipiers in het hele land het werk neer uit protest tegen de overbevolking. De rekening voor jaren uitstel komt nu mogelijk bij de belastingbetaler terecht — tot 45 miljoen euro.
