Nederland is opnieuw gezakt op de wereldwijde ranglijst voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen. In de Global Gender Gap Index van het World Economic Forum (WEF) daalt het land van plek 43 naar 46, een jaar nadat het al vijftien plaatsen verloor.
Het WEF vergelijkt 145 landen op vier terreinen: economische deelname, toegang tot onderwijs, gezondheid en politieke invloed. Het rapport verscheen woensdag. Nederland boekt nauwelijks vooruitgang, terwijl andere landen dat wel doen, en zakt daardoor al jaren gestaag weg. Het onderzoek voor Nederland werd uitgevoerd door het team van Henk Volberda, hoogleraar strategie en innovatie aan de Universiteit van Amsterdam.
“Ik dacht dat we het dieptepunt vorig jaar hadden bereikt”, zegt Volberda tegen de NOS. Volgens hem gaat Nederland “van koploper naar achterblijver”.
Politiek remt gendergelijkheid in Nederland
Niet alles gaat slecht. In onderwijs en gezondheidszorg is er volgens Volberda geen kloof meer; vrouwen scoren daar soms zelfs beter dan mannen, zoals in bijna alle EU-landen. Economisch is er een lichte stijging, al lopen de buurlanden sneller in. Tussen 2015 en 2026 nam het aandeel vrouwen in leidinggevende functies met bijna 3 procentpunt toe, maar hoe hoger de functie, hoe kleiner hun aandeel.
De grootste rem zit in de politiek. Het aantal vrouwen in de Tweede Kamer nam licht toe, maar het aantal vrouwelijke ministers ging achteruit. Nederland heeft ook nog nooit een vrouwelijke minister-president gehad. Emancipatie valt onder het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. “Terwijl er geen onderwijskloof meer is”, zegt Volberda. “Op dit moment voelt niemand bij de overheid zich verantwoordelijk voor dit onderwerp.”
Hij pleit voor een actiever emancipatiebeleid, naar Scandinavisch voorbeeld met gratis kinderopvang en ruimer zwangerschapsverlof, een betere verdeling van zorgtaken en normstellende quota voor overheids- en topfuncties. Volberda krijgt naar eigen zeggen regelmatig signalen van vrouwen die meer willen werken, maar daar financieel niet op vooruitgaan.
IJsland voert ranglijst al zeventien jaar aan
Wereldwijd is de genderkloof volgens het WEF voor 69,2 procent gedicht, het hoogste niveau sinds de eerste meting in 2006. In het huidige tempo duurt volledige gelijkheid nog zo’n 120 jaar. IJsland staat voor het zeventiende jaar op één, met 93 procent van de kloof gedicht, gevolgd door Finland, Noorwegen, Namibië en het Verenigd Koninkrijk. Duitsland staat negende, de Verenigde Staten zakken vijf plaatsen naar plek 47.
Ook internationaal zit de achterstand aan de top. Vrouwen bekleden volgens het rapport minder dan een vijfde van de ceo-posities, en het aandeel landen met een vrouw aan het hoofd is teruggezakt naar het niveau van 2016.