Binnenland

Algemene Rekenkamer kritisch op vage begrotingen kabinet

Stapels begrotingsstukken met grafieken en tabellen op een bureau
Foto: Tima Miroshnichenko / Pexels

De ministeries willen volgend jaar samen 516,8 miljard euro uitgeven, maar bij het merendeel van de begrotingen ontbreekt een doel waarop de Tweede Kamer kan controleren. Dat schrijft de Algemene Rekenkamer een week na Prinsjesdag in een brief aan het parlement.

De rekenmeesters analyseerden zestien ontwerpbegrotingen: samen 516,8 miljard euro aan uitgaven en 481,2 miljard euro aan ontvangsten. De plannen zijn volgens de Rekenkamer over het algemeen te volgen, maar vaak blijft onduidelijk wat de ministers met dat geld willen bereiken.

Vijf begrotingen met meetbare doelen

Alleen de begrotingen van de ministers van Economische Zaken, Klimaat en Groene Groei, Financiën, Infrastructuur en Waterstaat en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening bevatten concrete en meetbare hoofddoelen. In de andere begrotingen ontbreken die.

“In de begroting van OCW van totaal 60 miljard euro is niet helder welke resultaten de minister met dat geld voor Nederland wil bereiken”, zegt Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg. Zonder die doelen kan niet alleen de Kamer haar controlerende taak moeilijk uitvoeren; ook voor inwoners en bedrijven blijft onduidelijk wat de overheid van plan is, waarschuwt hij. Het kabinet zou bij de Miljoenennota invulling geven aan een motie die om meetbare hoofddoelen vraagt; dat is volgens de Rekenkamer maar beperkt gebeurd.

Algemene Rekenkamer mist risico’s in de cijfers

Sommige ministeries benoemen risico’s wel. Volksgezondheid wijst op een groeiend personeelstekort in de zorg, Volkshuisvesting op netcongestie, stikstof en te weinig ambtelijke capaciteit voor de bouw van nieuwe woningen, en Infrastructuur op te krap onderhoudsgeld. Andere risico’s ontbreken juist. Bij Defensie, dat toegroeit naar 3,5 procent van het bbp, en bij landbouwministerie LVVN, waar de verplichtingen verdubbelen, wordt het risico op ondoelmatige besteding en onderuitputting niet genoemd. De EU-afdracht kan vanaf 2028 jaarlijks zo’n 3,7 miljard euro hoger uitvallen dan begroot.

Ook de bezuiniging op de rijksdienst blijft onuitgewerkt, aldus de Rekenkamer. Die loopt sinds het kabinet-Schoof op tot zo’n 3,4 miljard euro, terwijl de uitgaven aan het apparaat de afgelopen jaren juist toenamen. Inmiddels is duidelijk dat naast beleids- en stafdirecties ook uitvoeringsorganisaties worden geraakt, met mogelijke gevolgen voor het niveau van de publieke dienstverlening — precies het punt waarop het kabinet verbetering belooft.

Tot slot wijst de Rekenkamer op 53 geëvalueerde fiscale regelingen die niet doelmatig of niet doeltreffend blijken. Schrappen of aanpassen daarvan zou volgens ambtelijk advies tot 35 miljard euro kunnen opleveren; de maatregelen die het kabinet nu neemt, leveren ongeveer 1 miljard op. De Tweede Kamer behandelt de departementale begrotingen de komende maanden stuk voor stuk.

Lees ook

Laatste nieuws

Gevel van een UBS-kantoor met zuilen in het centrum van Zürich
Binnenland

Boete voor UBS: 5 miljoen om Nederlandse zwartspaarders

Stapels begrotingsstukken met grafieken en tabellen op een bureau
Binnenland

Algemene Rekenkamer kritisch op vage begrotingen kabinet

Verlichte olieraffinaderij met destillatietorens in de nacht
Buitenland

Russische luchtaanval op Oekraïne: zeker drie doden

Lege bioscoopzaal met rode stoelen en een verlicht filmdoek
Buitenland

Paramount schikt met staten over overname Warner Bros