Gelderland is de eerste provincie die concrete regels vastlegt voor stikstofstroken rond kwetsbare natuur. Provinciale Staten stemden woensdag met 37 tegen 14 in met het pakket, na een vergadering van veertien uur waarin coalitiepartij BBB verdeeld bleef.
De stroken, officieel stikstofreductiegebieden, liggen op en rond de Veluwe, bij de landgoederen van Brummen en rond Bekendelle en Willinks Weust bij Winterswijk. Ze omvatten de stikstofgevoelige natuur zelf en zones van maximaal 500 meter eromheen. Volgens de provincie hebben maatregelen daar, dicht bij de natuur, het meeste effect.
Wat de stikstofstroken betekenen voor boeren
Vanaf 23 oktober geldt in de gebieden een verbod op nieuwe veehouderijen en nieuwe stookinstallaties. Vanaf 2030 mag er geen kunstmest met stikstof meer worden gebruikt. Vanaf 2035 moeten veestallen en grote stookinstallaties aan uitstooteisen voldoen en gaan regels gelden voor emissieloze werktuigen, zoals elektrische bouwkranen en maaimachines. Overheden in de gebieden moeten die werktuigen al eerder inzetten.
De provincie noemt de regels zelf “ingrijpend” en belooft subsidies, kennis en advies; de eerste subsidies zijn vanaf oktober aan te vragen. Meer dan de helft van de ondernemers in de gebieden krijgt volgens de provincie niet met de eisen aan stookinstallaties te maken, omdat die alleen voor grootverbruikers gelden. Alle betrokken inwoners, bedrijven en grondeigenaren krijgen binnenkort een brief.
Gedeputeerde Ans Mol (BBB) noemt niets doen geen optie. Zonder maatregelen zijn volgens de provincie zelfs verleende natuurvergunningen niet zeker, en komen woningbouw en de aanleg van wegen niet of moeilijk van de grond. “Daarmee zouden we juist heel veel risico nemen voor de agrarische sector”, aldus Mol.
BBB stemt tegen plan van eigen gedeputeerde
Zeven van de twaalf BBB-Statenleden stemden tegen het voorstel van hun eigen gedeputeerde. De partij wilde meer duidelijkheid over de effectiviteit en haalbaarheid. Coalitiepartners VVD, CDA, ChristenUnie en SGP stemden voor, net als GroenLinks, PvdA en D66. Die oppositiepartijen vroegen er volgens Omroep Gelderland wel iets voor terug: de bescherming van 1700 hectare oude bosgroeiplaatsen, die het college wilde verlagen, blijft in stand.
SGP-voorman Gerrit Averesch zei “zeer teleurgesteld” te zijn dat juist de partij die zegt te staan voor boeren “niet levert”. Of de coalitie standhoudt, lieten hij en VVD-fractievoorzitter Mark Smits in het midden. Voor boeren is het laatste woord evenmin gesproken: het landelijke stikstofplan, met onder meer maximaal 2,6 koeien per hectare, komt er nog bovenop. Waar dat verder gaat dan het Gelderse beleid, gelden de landelijke regels.