Een groeiende groep EU-landen wil asielaanvragen tijdelijk kunnen opschorten als er plotseling grote aantallen migranten aan de buitengrens verschijnen, zoals deze zomer in Ceuta. Dat bleek donderdag bij een overleg van de Europese ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken in Luxemburg.
Het voorstel komt van Griekenland. Het migratiepact heeft geholpen om aankomsten te beperken, maar is niet voldoende voor noodsituaties als Ceuta, zei de Griekse migratieminister Thanos Plevris volgens Reuters. ‘In zulke gevallen moet er versterkt grenstoezicht komen en moet asiel worden opgeschort.’ Duitsland en Oostenrijk steunen het idee, meldt Politico. ‘Als 70.000 mensen, vooral jonge mannen, op één dag aankomen, heeft dat niets met asiel te maken’, zei de Oostenrijkse minister Gerhard Karner.
Ook minister Van den Brink van Asiel en Migratie is voor. ‘Ik denk dat dat de enige manier is om hiermee om te gaan’, zei hij tegen de NOS. Een groep die een grens bestormt, moet volgens hem meteen worden teruggezet. Dat die mensen dan geen asiel kunnen aanvragen, vindt hij geen bezwaar: ‘Dit zijn echt unieke situaties.’
Asielaanvragen opschorten stuit op twijfel
Eurocommissaris Magnus Brunner presenteerde eerder deze week plannen voor plotselinge massale aankomsten, inclusief een Europees noodkader en een grotere rol voor grensagentschap Frontex. Frontex moet ook gaan meehelpen bij uitzettingen. De regeringsleiders praten er op de EU-top later deze maand verder over; daarna volgt een concreet voorstel.
Niet iedereen is overtuigd. Drie andere landen wachten dat voorstel eerst af, en Zweden twijfelt of zo’n noodrem op Europees of op nationaal niveau thuishoort. Diplomaten wijzen erop dat het opschorten van asielaanvragen in de praktijk kan neerkomen op grootschalige pushbacks, die internationaal verboden zijn. Spanje steunt het opschorten van asiel niet, melden Spaanse diplomatieke bronnen aan de Catalaanse krant Ara.
Spanje stemt tegen terugkeerhubs
De ministers namen donderdag wel een andere omstreden maatregel aan: lidstaten mogen uitgeprocedeerde asielzoekers voortaan uitzetten naar terugkeercentra buiten de EU. Spanje stemde als enige tegen, België onthield zich. Maatschappelijke organisaties noemen zulke centra ‘juridische zwarte gaten’. Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Griekenland en Denemarken zetten volgens Reuters al concrete stappen naar zulke centra.
In Ceuta kwamen eind juli volgens Spaanse schattingen ruim 72.000 migranten binnen, van wie er nog zo’n 10.000 in de enclave verblijven. De Spaanse minister Fernando Grande-Marlaska benadrukte dat Ceuta slechts 0,7 procent van alle irreguliere aankomsten vertegenwoordigt. De Europese Commissie wijst op dalende asielcijfers als bewijs dat het pact werkt, al zette die daling volgens de NOS al in voordat het pact in juni van kracht werd.
