De strengere regels voor gezinshereniging gelden ook voor aanvragen die vóór 12 juni zijn ingediend. Dat oordeelt de rechtbank Den Haag in de eerste uitspraak over de nieuwe nareisregels.
De zaak was aangespannen door twee Syriërs met een zogeheten subsidiaire beschermingsstatus: zij zijn niet als vluchteling erkend, maar kunnen vanwege het gevaar niet terug naar hun land. Hun verzoek om hun gezin te laten overkomen werd afgewezen, omdat zij niet aan de nieuwe voorwaarden voldeden.
De bestuursrechter erkent dat de gevolgen groot kunnen zijn, juist voor mensen die hun aanvraag nog onder de oude regels deden. Toch zijn de nieuwe regels, en het toepassen daarvan op oude dossiers, volgens de rechtbank niet in strijd met hogere regels of algemene rechtsbeginselen. Daarbij weegt mee dat de wetgever veel ruimte heeft om te kiezen vanaf welk moment nieuwe wetgeving geldt.
Wat de nieuwe regels voor gezinshereniging vragen
Sinds 12 juni, de dag waarop het Europese asiel- en migratiepact inging, kent Nederland een tweestatusstelsel. Wie subsidiaire bescherming heeft, moet twee jaar wachten voordat een aanvraag mogelijk is en moet zelfstandige woonruimte voor het hele gezin kunnen aantonen. Daarnaast geldt een inkomenseis, schrijft NRC.
De gevolgen reiken verder dan deze twee zaken. Vóór 12 juni lagen er volgens NRC nog ruim 19.000 aanvragen voor gezinshereniging, die de IND heeft stilgelegd. De dienst selecteerde enkele tientallen proefzaken om verschillende rechtbanken te laten toetsen of de terugwerkende kracht juridisch houdbaar is. Duizenden familieleden die al lang in het buitenland wachten, voldoen niet aan de nieuwe eisen.
Een vrijbrief voor de minister is de uitspraak niet. De rechtbank vindt dat in beide dossiers de belangen van de betrokken gezinnen onvoldoende zijn afgewogen en draagt de minister van Asiel en Migratie op binnen zes weken opnieuw te beslissen.
Raad van State krijgt het laatste woord
Universitair docent migratierecht Mark Klaassen van de Universiteit Leiden noemt het oordeel in NRC „verbazingwekkend”. Hij betwijfelt of een recht dat op grond van EU-recht bestond, met terugwerkende kracht kan worden ingetrokken. Ook de Raad van State noemde die werkwijze eerder problematisch, omdat ze kan botsen met het rechtszekerheidsbeginsel — een waarschuwing die past bij eerdere kritiek van de rechtspraak op de asielwetten.
VluchtelingenWerk Nederland is teleurgesteld en stelt dat gezinnen door de nieuwe voorwaarden langdurig gescheiden blijven. De advocaat van de twee Syriërs gaat in hoger beroep, meldt de NOS. Daarmee belandt de kwestie bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State — al oordelen daar de rechters, niet de adviseurs die eerder waarschuwden.
