Seuten. Zo worden mutsen in België genoemd. En hoewel de mutsenplaag daar minder ernstige vormen heeft aangenomen dan in Nederland, vond de Vlaamse minister van Werk het hoog tijd er iets aan te doen. Deze Monica de Coninck, een potige tante mét kinderen en een stevige carrière riep vrouwen op om aan het werk te gaan. En hoewel haar bewoordingen mild waren en haar argumenten legitiem, viel half Vlaanderen over haar heen. En dus werd ik ingevlogen om haar bij te vallen in het tv-programma Ter Zake. 

De minister maakt zich vooral zorgen over de economische zelfstandigheid van vrouwen. “Het eindigt niet altijd zo romantisch”, doceerde ze streng. Ze vindt dat vrouwen goede afspraken moeten maken met hun man over de rolverdeling thuis. Bovendien is gemiddeld maar 27 jaar werken gewoon niet genoeg nu we steeds ouder worden. Duidelijke economische motieven. Ik vind echter dat er een andere reden is dat vrouwen lekker moeten gaan werken. Werken is namelijk leuk. Je wereld wordt groter, je ontmoet mensen die je anders nooit tegen zou komen, je krijgt waardering, het gebruiken van je talenten levert voldoening op. Je bent trots op jezelf. En je man en kinderen hebben een reden extra om trots op jou te zijn.

Werk is geen afschuwelijk strafkamp
We moeten op een andere manier tegen werken gaan aankijken. Ik riep daartoe onlangs al op in een interview in het Vlaamse blad Vacature. Zullen we de kreet ‘zuurverdiende centen’ per direct afschaffen? Ik heb nog nooit één cent zuurverdiend. Vooral linkse politieke partijen in Nederland doen alsof werk een afschuwelijk strafkamp is waar je zo snel mogelijk uit zou moet ontsnappen. Als je allebei moet werken in een gezin, omdat je anders je huis en je vakanties niet kunt betalen, dan is dat volgens hen heel erg en moeten we daar iets aan doen.

Eén modaal inkomen is géén ideaalbeeld
De -met name linkse- politiek wil een cultuur in stand houden waarbij je met één modaal inkomen een gezin kunt onderhouden. Zolang we dat idee niet loslaten, verandert er nooit iets. Ik vind dat kwalijk, het in stand houden van een ideaalbeeld dat geen ideaalbeeld is. Ik heb eens een tijd niet kunnen werken omdat ik ziek was. En ik vond het vreselijk. Dat ik er maatschappelijk niet meer toe deed. Dat mijn wereld kleiner werd. Ik stortte me als een gek op allerlei vrijwilligerswerk. Ik riep een staatsgreep uit, richtte een republiek op. Alles om maar bezig te blijven en het gevoel te blijven houden dat ik iets nuttigs deed wat me ’s avonds een voldaan gevoel gaf. Je leest het ook vaak in interviews met winnaars van een loterij. Van het gewonnen geld lossen ze de hypotheek af, kopen ze een nieuwe auto en gaan ze op vakantie. Maar ze blijven veelal gewoon werken. Vaak in heel gewone banen trouwens.

Mijn moeder is 67 en werkt
Vrouwen moeten zich realiseren dat lekker thuis zitten met de kinderen niet zaligmakend is. Daarbuiten is het leven veel leuker! En nee, ga nou niet samen met je buurvrouw slabbetjes breien en verkopen in je webshop. Dan kom je nog niet los van de keukentafel en blijft je wereldje klein. Mijn eigen moeder voedde haar vier kinderen op, terwijl mijn vader de wereld over vloog om zijn imperium uit te bouwen. Mijn moeder zegt dat ze genoot van die tijd met haar gezin en dat geloof ik best. Maar nu – op haar 67 ste – is ze een handel in tuinmeubelen begonnen die ze naar eigen inzicht laat fabriceren. En ik zie hoe ze opbloeit. Ze is nooit meer thuis als ik onverwacht langskom en als ik bel neemt ze de telefoon niet op. Maar de keren dat ik haar spreek vertelt ze met rode wangen over de leuke dingen die ze beleeft en de interessante mensen die ze ontmoet. Dat had ze wat mij betreft ook dertig jaar eerder mogen doen. Ondanks alle tijd die ze in ons stak is haar eettafel met kerstmis vaak angstvallig leeg. Want in elk gezin is wel gedoe en bovendien moeten er reizen gemaakt worden naar verre oorden en moet er genoten en geconsumeerd worden.

“Jij hebt makkelijk praten, jij hebt niet eens kinderen”, is het zure commentaar dat ik altijd krijg. Nou heb ik genoeg vriendinnen en zakenrelaties die er in slagen om met een gezin ook een (top)carrière te hebben. En ja, ik weet dat kinderopvang duur is en niet altijd goed geregeld. Ik heb zelf paarden. De stalling daarvan is ook duur en er bestaat geen paardenbijslag. Dat je financiële positie verandert als je kinderen krijgt is het gevolg van je eigen keuzes en dus moet je daar niet over zeuren. Bovendien is kinderopvang maar tijdelijk. Ook als je in die eerste jaren waarin je veel geld kwijt bent aan opvang nauwelijks genoeg verdient om dit te betalen is het wat mij betreft toch een betere keuze om te blijven werken. Los van het feit dat werken dus gewoon leuk is, bouw je pensioen op, blijf je bij, ontwikkelt je salaris zich en blijf je financieel onafhankelijk.

Marianne Zwagerman is auteur van het boek Een webshop is geen carrière, ontsnap uit het mutsenparadijs. Dit artikel werd ook gepubliceerd op de website bloeddoddig.nl

20 reacties

  1. “De -met name linkse- politiek wil een cultuur in stand houden waarbij je met één modaal inkomen een gezin kunt onderhouden.”. Ja? Volgens mij zijn het toch echt de linkse partijen die strijden voor gelijkheid en het slopen van glazen plafonds. Als je wilt vingertjewijzen (voor zover dat uberhaupt nuttig is) dan moet dat richting de christelijke partijen (je weet wel: die van het gezin als hoeksteen van de samenleving).

    Verder een heel aardig betoog hoor, maar de ononderbouwde zurigheid richting ‘links’ had je achterwege mogen laten.

  2. “Ik” en “mijn moeder” die als toonbeeld zouden staan voor de rest van de mensen, vrouwen, die, omdat “ik” en “mijn moeder” het geweldig vinden het ook geweldig zouden moeten vinden.

    Dit komt niet als een sterk argument op mij over. Ik ken ook heel wat mensen, mannen en vrouwen, die liever heel de dag niets doen, genieten van hun “vrijheid” in een hutje op de hei of op een onbewoond eiland. Moeten we daarom allemaal maar stoppen met werken, stoppen met onze samenleving? Gevaarlijke conclusies die je kunt trekken uit “enkele” observaties.

    Dat wil niet zeggen dat men niet moet participeren in de samenleving in plaats van alleen de vruchten er van te plukken. Dan moet worden betoogd dat de mens een wezen is dat in de eerste plaats samenleeft omdat het van samenleven “geniet”. Dat vind ik terug in deze enkele observaties, die wellicht kunnen gelden voor de gehele samenleving. Daarmee zouden we dan niet alleen kunnen vragen om mensen te laten participeren in de samenleving; wellicht kunnen we ze daarmee “dwingen” te participeren, omdat dat is wat een mens behoort te doen.

    Daarmee wordt meteen ook verklaard waarom werken leuk is. Dat je wereld groter wordt. Dat je mensen ontmoet die je anders nooit tegen zou komen. Dat je waardering krijgt, voldoening van het gebruiken van je talenten. Dat je trots bent op je zelf. En dat je man en kinderen een extra reden om trots op je te zijn. Dat geldt dan niet alleen voor vrouwen, maar ook voor mannen, wellicht op de laatste zin na dan, in bepaalde gevallen.

  3. Mevrouw “zucht, ik heb paarden” Muts heeft waarschijnlijk nooit full time in ploegen in een smerige lawaaierige stinkfabriek gestaan of WC’s schoongemaakt. Niet ieder baantje is licht administratief werk met gezellige collegaatjes bij het koffieapparaat of een beetje bijhobbieen in een kinderkledingwinkel. Zo’n fabrieks/WC carriere heet in zalvende politici-taal “passende arbeid”. Opleiding irrelevant. Mensen die hier hun brood mee verdienen mogen met recht spreken over zuurverdiende centen.

  4. Ik ben het volledig met je eens, Marianne. Werken is leuk, het geeft je inderdaad de mogelijkheid jezelf te ontplooien, mensen te ontmoeten. Ik wil daar 1 ding aan toevoegen; werken als zelfstandige, da’s pas leuk.

    @Niels: door wie worden die kennissen van jou, die zo graag heel de dag niets doen, genieten van hun “vrijheid” in een hutje op de hei of op een onbewoond eiland, gesponsord? Of laten die zich met belastinggeld sponsoren door het UWV?

    @Zucht: Ja hoor, ook ik heb ooit in een fabriekshal gewerkt met collega’s. Was echt niks mis mee, integendeel; samen een project realiseren, deadlines, overwerken, schouders eronder en dan lekker moe van het werken met de voeten op de kantinetafel een biertje opentrekken kan ook echt heel veel voldoening geven hoor.

  5. Waarom moet werk altijd “leuk” zijn?

    Ik kan me best vinden in je betoog, maar ik ben bang dat de mensen die zich door je laten ompraten zich opgelicht voelen als hun werk per ongeluk niet “leuk” is.

  6. Meisjes die voor paarden i.p.v. kinderen vroeg op willen staan altijd +++.

  7. Met alle respect voor mevrouw Zwagerman: grofweg één derde van haar boek bestaat uit lege pagina’s, die louter ter opvulling dienen en het, qua dikte, geschikt moeten maken voor de Gooise salontafel.

    Dat schetst, in een notedop, wonderwel de manier waarmee zij de wereld aanschouwt.

    ‘

  8. @Hans,

    Zeau, jij gaat even goed inhoudelijk in op de argumenten van mevrouw Zwagerman.

    Helder, duidelijk en bijster scherp leg jij de werkelijke feiten op tafel zonder persoonlijk te worden! Chapeau! Daar kan iedereen wel een voorbeeld aannemen!

  9. @Hans,

    Die uitspraak ken ik ja, ik ken ook een andere:

    “Spreken is zilver, zwijgen is goud.”

    Mooi, he?

  10. @havenbaron

    En wat de inhoudelijke argumentatie betreft: mijn hele werk is één langgerekt vraagteken bij de dwangmatigheden die mevrouw Zwagerman propageert.

    Punt.

  11. Ben het wel eens met Marianne, maar vind haar toon zo zuur. Het eenverdienders model is, historisch gezien, eerder uitzondering dan regel. Dus ik vind het wel apart dat mensen er zo aan vasthouden, alsof het een moreel beter zou zijn.

    Om andere vrouwen maar voor mutsen uit te maken, vind ik een beetje flauw. Alsof je moet gaan schelden om je punt te maken. Schelden vind ik ook niet motiverend, eerder vervreemdend.

    Ik vind zeker dat jonge vrouwen gestimulleerd moeten worden om na te denken over financieel onafhankelijk zijn (door over ene pensioengat na te dnekn, of over gaten in hun cv als ze een paar jaar niet werken). Maar met grote praatjes over dat andere vrouwen ‘mutsen’ zouden zijn, ik weet niet, ik vind het een zwaktebod.

  12. Ik ben voor vrijheid, ontwikkeling en onafhankelijkheid. Marianne Zwagerman maakt dan ook een terecht punt.
    Wat alleen een beetje ontbreekt, zijn de negatieve gevolgen van dergelijke keuzes.
    Zijn we als maatschappij beter af met al die keuzegezinnen en -relaties?
    Al die doorgestresste kinderen die naar de staatshotelletjes van de kinderopvang gaan, is dat wel zo slim?
    Ik neem aan dat Zwagerman niet zomaar een sterke en zekere persoonlijkheid heeft. Die is mede ontstaan omdat haar moeder er altijd voor haar was toen ze opgroeide.
    Om mij heen zie ik heel veel mensen (vrouwen en mannen, met en zonder kinderen) worstelen met dit soort vragen.
    Hard werken is mooi, goed en helemaal niet zo ingewikkeld. Dat goed kunnen combineren met de eigen wensen en tekortkomingen wel.

  13. @Krachtmeester

    “Zijn we als maatschappij beter af met al die keuzegezinnen en -relaties?”

    Ja, de gemiddelde keuzevrijheid is daardoor aanzienlijk toegenomen. Desondanks sturen mensen altijd op nieuwe verlangens nooit op vervulde. :)

  14. Krachtmeester, wat een ouderwetse gedachte dat de schrijfster haar persoonlijkheid aan haar thuisblijvende moeder te danken heeft. En nog eens nergens op gebaseerd ook. W

    Zelf valt het me tegen hoeveel mannen van mijn leeftijf (30-40 jaar) er nog ouderwetse gedachtes wbt taakverdeling op nahouden. Dat het in hun vakgebied tcoh altijd zooooooo moeilijk is om deeltijd te werken en een deel van de zorg voor hun kinderen op zich te nemen. En dat zijn dus mannen waarvan toen ik met ze opgroeide dacht dat zij vast ‘zo ge-emancipeerd zouden zijn dat de taakverdeling vanzelf zou gaan’. En veel vrouwen leggen zich er dan maar bij neer (bij de starre houding van hun man) en worden deels huisvrouw. Misschien ook omdat ze zo’n sterke kinderdrang hebben dat ze het zich niet willen veroorloven om naar een partner op zoek te gaan die de zorg wel eerlijk verdelen wil.

    Mijn advies aan jonge vrouwen is om er op tijd over te beginnen (over de zorgtaken), nog voor de kids er zijn.

  15. Ik heb een paard en een moeder die met stoeltjes frut en daarom moeten links en alle vrouwen niet zeuren en of je nou versleten bent of wat anders wilt doen aan het betaalde werk voor een ander blijven.
    In dat paard zie ik wel wat wat dan heb je in tijden van crisis nog wat te eten.
    Voor het overige zie ik niet in waarom vrouwen iets zouden -moet- want mij lijkt me dat anno 2012 en na al die feministische golven vrouwen zelf wel kunnen beslissen wat ze het liefste doen.

  16. @17

    Ik schrijf nergens dat de vrouw “thuis moet blijven”.
    Dat kan net zo goed de man zijn, of afwisselend allebei. Ik heb jarenlang als man in m’n eentje m’n eigen gezin gerund (maar op een of andere manier trekken vrouwen dat toch ook weer slecht, zucht…). Het gaat erom of je goeie afspraken maakt.
    Ik zie er alleen het nut niet zo van in om je opgroeiende kinderen bij opvang of de staat te dumpen. Neem dan meteen huisdieren.

  17. @17, deel 2

    Ook schrijf ik nergens “dat de schrijfster haar persoonlijkheid aan haar thuisblijvende moeder te danken heeft”. Ik schrijf dat haar persoonlijkheid MEDE het gevolg is van een moeder (had net zo goed haar vader kunnen zijn, het gaat mij dus niet om vrouw/man-gelul) die er altijd voor haar was toen ze opgroeide. Wel zorgvuldig lezen hoor, pfft.