FC Twente won gisteren niet alleen de Bekerfinale, de club leverde nieuw bewijs van de manier waarop toewijding, beperkte schaalgrootte en opereren in de luwte tot succes kan leiden. Het is, gelukkig, allang geen geïsoleerd verschijnsel meer dat betaald voetbalorganisaties uit de provincie de traditionele topclubs het nakijken geven. AZ ging FC Twente voor en er is geen enkele reden om aan te nemen dat FC Groningen, Heerenveen en, wie weet, FC Utrecht zich in de toekomst niet ook in de top komen melden.

Het betaalde voetbal in Nederland toont de laatste jaren op spectaculaire wijze aan wat de kredietcrisis ons ook al meedeelde: dat in de wereld van dikke functies, hoge bonussen, overspannen verwachtingen, kleine lettertjes en allesbepalende dagkoersen de essentie algauw uit beeld verdwijnt. Je zou willen dat Jos Elbers, Doekle Terpstra en de rest van het INHolland-kader naar een voetbalwedstrijd keek als naar zondagse preek: creëer continuïteit, een veilige omgeving, laat de krantenkoppen de krantenkoppen en het talent komt wonderwel tot bloei!

“Vraag me niet wat ze gaan doen”
Als ouwe lul van DeJaap mag ik graag een herinnering uit de spreekwoordelijke ‘Oude Doos’ halen. Voor een obscuur opinieblad, genaamd IQ, sprak ik in 1997 met David Endt (1957), sinds mensenheugenis teambegeleider van Ajax. De Godenzonen waren toen zojuist naar de Arena verhuisd. Gevraagd naar zijn toekomstverwachting over de club, wees hij toen, met een zorgelijke blik, naar de verdieping boven hem. “Daar schijnen binnenkort allemaal mensen te komen werken,” zei hij toen, met een ondertoon van verbazing. “Vraag me niet wat ze gaan doen, maar als ik het goed begrijp gaan ze koersen in de gaten houden en willen ze van Ajax ‘een merk’ maken, of zoiets.” Niet veel later kwamen de eerste problemen met de grasmat aan het licht, en weer een paar maanden later hadden de Godenzonen permanent een batterij tractoren over het grasveld rijden, die het ene knollenveld voor het andere verving. Hoewel ik Feyenoorder ben, spreek ik nog wel eens Ajacieden, en een substantieel deel van hen hunkert nog steeds naar de ouderwetse suprematie die de club ooit in het knusse De Meer uitstraalde. “Vanaf-de-Arena-is-het-bergafwaarts-gegaan,” zo luidt hun conclusie.

Brie en slobberwijntje
Ik beweer niet dat de victorie begint bij zwelgen in nostalgie. Maar als ik mijn stoute zevenmijlslaarzen even aantrek en ik zap door naar topman Ben Verwaayen, prominente gast gisteren in Buitenhof, dan is er wel een opmerkelijke parallel te trekken tussen het succes van FC Twente en de jaarlijkse brainstormsessie die Verwaayen jaarlijks in zijn buitenhuis te Zuid-Frankrijk voor een selecte groep VVD-ers zegde te organiseren. “Onze grootste vijand zijn de kleine dingen”, meende Verwaayen. “De incidenten, de binnenbrandjes, de krantenkoppen, het gehijg achter het allerlaatste nieuws of schandaal.” Een van de gevolgen van de dagelijkse en soms al te dominante ‘ruis’, was dat we in zijn ogen collectief het zicht kwijt zijn geraakt op, onder andere, het economische succes van Europa, waardoor veel EU-landen nu, helaas, terugtrekkende bewegingen aan het maken zijn richting Brussel, “terwijl we juist nu met één stem moeten spreken”.

De medicinale kracht van de VVD’ers-meeting zat hem, volgens Verwaayen, dan ook in het loslaten van de “ruis” en wederom afstemmen van de essenties – de dingen waar het eigenlijk om draait. Ofwel: bij een Franse brie en een lokaal slobberwijntje smeedt hij de VVD in een paar etmalen tot een hechte, collegiale en doelgerichte club. Zo simpel kan het zijn.

Duimen voor FC Twente
Het brengt mij tot de these dat het “‘grote denken” of het “belangrijke denken” niet meer, zoals van oudsher, in de grote steden plaatsvindt maar in de periferie. En dat het “provincialiseren” van de machtsverhoudingen (Enschede lacht Amsterdam uit) wellicht de eerste stap is naar een wereld waarin het fictieve gedruis van de stad het steeds vaker gaat afleggen tegen de droge nuchterheid van de provincie. Het zou een machtige ontsnapping aan a brave new world zijn. En daarom gaan we aanstaande zondag allemaal duimen voor FC Twente.

Hans van Willigenburg werkt al decennia voor Amsterdamse media, maar beperkt het contact met die stad tot een absoluut minimum. Vorige week verscheen zijn nieuwste boek, ‘Dit is NL: hilarische reportages over het Nederland van nu’.

22 reacties

  1. De facto is de provincie natuurlijk altijd al veel belangrijker voor onze economische ontwikkeling dan de Randstad.

    De regio Eindhoven is het centrum van de high tech industrie (ASML, Automotive). Ze hebben er trouwens ook een voetbalploeg die wel eens iets presteert.

    Daarnaast is de agro industrie ongelofelijk belangrijk. Nederland is na de VS de 2e exporteur van agrarische producten in de wereld. Een sector die we qua kennis vooral in de periferie vinden (Wageningen).

    Het wordt tijd dat onze politici dat ook eens gaan beseffen. Maar ja, die komen vooral uit de Randstad….

  2. Dat is allemaal goed en wel. Maar de Eredivisie wordt de facto al sinds een jaar of tien geregeerd vanuit de provincie. Het schijnt namelijk dat ze in Eindhoven ook een clubje hebben dat soms aardig kan ballen.

  3. @Miko Maar achter PSV staat de ‘wereldspeler’ Philips, waarop tekorten in het verleden zijn afgewenteld. Nu weet ik ’t niet meer, maar de rol van ‘suikeroom’ blijft verleidelijk.

  4. Zeg Hans, lucht dat een beetje op, dat Ajax-bashen?

    ”en dan gaan we zondag allemaal duimen voor FC Twente” Definieer ”allemaal”

  5. @Bas Als jij, Ajacied, mijn uiterst vriendelijke en genuanceerde stuk kwalificeert als bashen, voorspel ik dat jullie weinig duels gaan winnen aanstaande zondag… #Ajax #huiliehuilie En dat ‘allemaal’ is een geintje… #waarisdehumor

  6. LOL maar eh, ik stelde je een vraag: definieer ”allemaal”

  7. o, die laatste regel was weggevallen………… maar eh, ik heb met heel veel ”humor” je geweldig vriendelijke en genuanceerde stuk gelezen Hans! Ga zo door! ;-)

  8. Gelukkig weten we wie het schrijft Hans. Onlangs nam je het ook al op voor het afbraakvoetbal en ordinaire geschop van Real Madrid omdat je je zo stoort aan de matennaaiende schwalbes van Barcelonaspelers. Je hebt met dat laatste een punt maar je slaat door om vervolgens het gedrag van spelers en coach van Madrid te bagatelliseren.

  9. Leuk stukje Hans, maar de ‘crisis’ in Amsterdam heeft totaal niks met de ‘kredietcrisis’ te maken, maar alles met het Bosman Arrest uit 1996. Dat daar, door Ajax, al jaren slecht op wordt ingespeeld, kan men Ajax gedeeltelijk verwijten. Aan de andere kant, zijn de Ajax spelers nog steeds het meest in trek, in Europa. Ondanks het feit dat ze al jaren geen kampioen zijn geworden. Daar profiteert FC Twente, mede door uitstekend beleid, optimaal van. Daaraan wou ik toevoegen dat ik, als Ajacied, Twente al het succes van harte gun.

  10. @Bas Toch nog even zuigen, hè?

    Op het gevaar dat dit een tweestrijd wordt: het gegeven dat Barcelona een jankploeg is, is opvallend snel ‘mainstream’ geworden. Gisteren bij StudioVoetbal stoorde zelfs Jack – Good News! – van Gelder zich aan het doorrollen en kermen van de Barcelonezen.

    En gisteren hadden we weer een Cvitanietsje… Betekenis? Buiteling die letterlijk over ‘niets’ gaat.

    Zou me niet verbazen als Ajax zo de titel binnensleept. Smurfenvoetbal.

    En wat Mourinho betreft? Hij is in het mes van zijn eigen angsten gelopen; en dat Barcelona in de finale staat is dan ook volkomen terecht.

    Fin.

  11. Twee mannen op leeftijd die de degens kruisen over voetbal……*popcorn & cola haalt en wacht totdat één van de twee Abe Lenstra erbijhaalt*

    *”Helemaal niets, helemaal niets, helemaal niets in Amsterdam” voorzichtig aanheft*

  12. Er wordt bij elke ontwikkeling veel te groot gedacht, alles moet maar geduid worden als de Nieuwe Werkelijkheid. Natuurlijk doet FC Twente het goed, en voeren ze daar zeer verstandig beleid. Maar dit seizoen falen PSV, Ajax en met name Feyenoord hopeloos. Vorig seizoen haalde Ajax wel veel punten maar zat het Twente gigantisch mee, met ik weet niet hoeveel frommelgoals in blessuretijd. Ajax of PSV (Feyenoord duurt nog even) hoeven alleen maar hun ‘normale’ niveau te halen om onze kleutercompetitie te domineren. Twente zakt net zo makkelijk af als dat het omhoog gekropen is. Een paar jaar terug had iedereen het over Heerenveen dat binnen een aantal jaar om het kampioenschap zou spelen. En AZ, ach ja AZ…

  13. @Douwe Snap je punt. Maar tóch is het de vraag of de top-3 niet definitief verleden tijd is, en kennis, macht en inkomen in onze kleutercompetitie- á la Den Uyl – structureel meer verspreid zullen worden.

  14. @13

    Ik geloof niet dat de top-3 verleden tijd is, ze zullen ook de komende jaren onderling om de prijzen blijven strijden met af en toe een stapje terug voor een 4e partij die mag meespelen en een zege boekt.
    T’is net politiek…..

  15. @12 Douwe:
    Hereveen wordt nu ook door een oud Stenden-bestuurder geleid. (Stenden is een soort INHolland, maar dan corrupter)

    Binnenkort is Cambuur de Friese club.

  16. Ik kan met je meegaan dat Ajax een aantal jaren de verkeerde prioriteiten had: beursgang, grasmat, etc etc. Maar ik word zooo moe van het calvinistische geouwehoer over de zogenaamd sympathieke provincie en de arrogante stad. Kop, maaiveld en zo.

    Daarnaast: dit is een schoolvoorbeeld van scorebordjournalistiek: Ajax verloor in de laatste zes jaar een kampioenschap op één punt, en een op één doelpunt. Dat is domme pech, of toeval, hoe je het wilt noemen. Als ze die twee seizoenen hadden gewonnen – of zelfs maar één – dan keek iedereen er nu heel anders naar.

    Twente heeft gewoon een potje voetbal gewonnen, omdat ze beter of gelukkiger waren. Jammer voor Ajax, maar that’s it.

  17. @hansk “De facto is de provincie natuurlijk altijd al veel belangrijker voor onze economische ontwikkeling dan de Randstad.”

    Sorry, wat?! Amsterdam en Rotterdam zijn samen verantwoordelijk voor zo’n 20% van het BNP, en bij de Randstad horen dus ook nog Utrecht, Den Haag, Almere, Leiden, Delft etc etc. Waar HEB je het over?

  18. @Jay Wat je – stráál! – vergeet is dat de topclubs vroeger helemaal niet afhankelijk waren van één of twee puntjes, maar – vaak met z’n drieën – een straatlengte voor stonden op de rest. En dan onderling uitmaakten wie kampioen werd. Er is dus wel degelijk sprake van fikse nivellering.

    Dat je nog met ‘Kop’ en ‘Maaiveld’ komt aanzetten, toont aan dat je totaal niet begrijpt waar het over gaat. Ik gun iedereen een Kop die boven het Maaiveld uit steekt, de vraag is: waar schieten die koppen omhoog? Mijn stelling: steeds minder in die gefictionaliseerde wereld vol valse verwachtingen die ‘stad’ heet, steeds vaker in de ‘rustige’ periferie, zoals Silicon Valley (USA) en bijvoorbeeld de regio’s Twente en Eindhoven in Nederland.

    Talent zoekt focus, geen afleiding.

  19. @18 Nivellering is het woord, dat kun je ook zien in de UEFA-coëfficiënt, waar we zo’n tien jaar geleden nog zesde stonden, en nu net 10e. De klassieke top is dus slechter geworden, de provincie niet beter. Dat lijkt me niet goed voor het Nederlandse voetbal.

    En zelfs al is het bovenstaande allemaal onzin, om nou te zeggen dat twee kampioenen (misschien volgende week drie) uit de provincie symptomatisch zijn voor een algemeen maatschappelijke trend, vind ik wel heel vergezocht en daarom verdenk ik je van praten in je eigen straatje.

    En “Silicon Valley = periferie”, dat is gewoon lachwekkend. Het ligt nota bene op een half uur van San Francisco.

  20. @19 Ik denk dat FC Twente dit seizoen bewezen heeft, namens Nederland, een meer dan waardige vertegenwoordiger in Champions League en Europa League te zijn geweest. Dat de ‘provincie niet beter is geworden’ klopt dan ook van geen kant. Ik begrijp al met al dat de ‘groei’ van de provincie voor jou, wellicht, een emotioneel struikelblok is.

    Is niet erg…

    Tot slot: ja, als je als schrijver iets poneert, dan praat je in het straatje van de stelling die je naar voren brengt. Da’s toch logisch?

  21. Twente heeft het dit jaar goed gedaan, dat ontken ik niet. Maar één goed jaar is geen trend, zoals je wel lijkt te beweren. Zie nogmaals de UEFA-coëfficiënt (niet te makkelijk overheen lezen hè). Verder vind ik het prima als de provincie meer bloeit dan in het verleden, maar ik zie voorlopig geen aanwijzingen dat dat echt zo is. Een paar voorbeelden:
    – de booming creatieve industrie zit in Amsterdam (en deels in Rotterdam)
    – de Randstad herbergt de grootste en de vierde grootste havens van Europa
    – het werkloosheidscijfer is in de steden lager dan op het platteland (met Groningen als koploper)
    – Limburg en Zeeland lopen leeg, dus waar zit die bloei dan?

    En op je tot slot: ok, dan is het dus niet meer dan gebrabbel in de kroeg. Ik hoopte dat je kon komen met tastbare bewijzen of op zijn minst aanwijzingen die in de richting van je beweringen wijzen.

  22. @21 Enigszins flauw om met kwantitatieve ‘bewijzen’ te komen; het gaat nu juist om kwaliteit. Voor alle duidelijkheid: ik schrijf de stad niet af, ik wijs slechts op de noodzaak los te komen van de ‘fictieve ruis’ die in de stad heerst (zie voorbeelden artikel) en de voordelen daarvan.

    Daaraan verbind ik de verwachting dat de provincie – hoewel qua aantallen bewoners inderdaad steeds ‘irrelevanter’ – een mogelijke broedplaats is voor goede en invloedrijke ideeën, waar je in de stad vaak in de waan van de dag leeft en min of meer verplicht alle onzinmodes serieus moet nemen. Zie bankencrisis, wat – in mijn ogen – bij uitstek een stadscrisis is.

    Fin.