Vorige week slaagde De Wereld Draait Door er weer in een rel zich te laten voltrekken in de studio. Programmamaakster Mildred Roethof werd door vier meisjes uit haar ‘documentaireserie’ Rauw & Puur beticht van valse voorwendselen. Roethof kon niet meer uitbrengen dan dat ze de discussie niet wilde aangaan. De uitzending was voor mij niet alleen interessant omdat ik ben gepromoveerd op meisjescultuur, maar ook omdat een van deze meisjes deelnam aan precies dat onderzoek. Ik zat acht maanden bij haar in groep 8 en volgde haar in de overgang naar de brugklas.
Kritiek
Mildred Roethof raakte eerder in opspraak met Sex Sells. Hierin probeerde zij mee te liften op seksualisering door de zogenaamde breezerseks-cultuur te verbeelden. Dat de werkelijkheid anders in elkaar zat, deerde haar weinig. De jongeren kwamen in opstand en wonnen. De documentaire mag niet meer vertoond worden.
De kritiek op Rauw & Puur is elders al goed verwoord. Hans Beerekamp stelde dat dit geen documentaire mag heten, simpelweg vanwege de korte tijd die Roethof met de meiden doorbracht. Op faqfiles.nl, dat een positief tegenbeeld wil geven van hiphopcultuur, werd Roethofs straatexpertise met de grond gelijk gemaakt. Antropologe Manja Bomhoff wees op de ethische kant. Peter Breedveld vergeleek Roethof met “een koloniale pooier”: “en als ze klaar met ze is, gooit ze ze weg als een uitgeperste citroen”.
Gemene meisjes
Roethof heeft een scherpe neus voor ongerustheid over jeugdcultuur. De stijging van criminaliteit onder meisjes is al jaren bekend, maar werd niet eerder gevat op de Nederlandse televisie. In Groot-Brittannië is er wel veel aandacht voor wat daar chav-cultuur heet (bij ons vooral bekend door Vicky uit Little Britain). Een tweede bron van zorg die Roethof uitbaat wordt ‘the mean girl’ genoemd, waar ik eerder dit over schreef. Roethof lijkt haast wel op zoek naar dergelijke zorgen, om dan vervolgens onder het mom van ‘jongeren zelf aan het woord laten’ op angst in te spelen.
In Rauw & Puur laat Roethof de meisjes opscheppen zonder kritisch te zijn. Ze stelt dat crimineel gedrag de norm is, zonder zich in de cultuur te verdiepen. Ze loopt over een plein in Amsterdam-West en noemt dat een antwoord zoeken op de oorzaak van de ontsporing van de meisjes. Mildred Roethof heeft haar verhaal al klaar, ze schiet de ‘documentaires’ alleen voor de plaatjes bij dat verhaal.
Echte problemen
De kritiek op Roethof overschaduwt de inhoud van de documentaire. Een meisje vertelt hoe ze een meisje kattenvoer liet eten en met een riem sloeg. De moeder van een van de meisjes verklaart dat ze niet meer weet wat ze met haar dochter aanmoet. Een ander meisje zegt dat ze op haar zesde of zevende voor het eerst opgepakt werd. Het gaat hier om echte meiden met echte problemen.
Het verbaasde mij niet ‘mijn’ meisje op deze manier in beeld te zien. Toen ik haar vijf jaar geleden voor het eerst ontmoette, was zij het meest gevreesde én het meest populaire meisje in een klas vol met kinderen met een leerstoornis, op een school waar de leraren met tegenzin werkten, in een achterstandswijk waar de werkeloosheidscijfers de pan uit het rezen terwijl het gemiddelde inkomen het tegenovergestelde deed.
Als je zeg maar populair bent en iemand doet stoer tegen jou dan kan je zeggen: ‘Hou je…’ Je weet toch? ‘Hou je bek dicht, anders sla ik je op je bek’. Dan zijn ze stil, je weet toch? Als je ze dan gaat slaan denkt iedereen ‘wauw!’ en dan hebben ze helemaal geen tegenstand meer.
Ingewikkelde problematiek
De lange tijd die ik doorbracht op deze school stelde me in staat dieper te gaan dan een oppervlakkige uitleg dat zulke meisjes losgeslagen zijn en geen normbesef hebben. Hetzelfde meisje vertelde me:
Als je gepest wordt zeg maar, kan dat erge gevolgen hebben daarop, maar ook na schooltijd. Dat is wel erg. Op films zie je ook dat die kinderen ook misschien wel zelfmoord aan het plegen zijn, dus dat is wel erg. Als je alleen maar daardoor… omdat je dik bent, daardoor ga je je minderwaardig voelen dan anderen, dan is dat geen reden om zelfmoord te gaan plegen.
Dit meisje wist prima wat normaal gedrag was en op welke momenten zij daarvan afweek. Voor haar waren er situaties waarin pesten geoorloofd was, bijvoorbeeld als iemand ervoor koos om haar of haar vriendinnen te verraden bij de meester. Wanneer je goed naar Rauw & Puur kijkt, zie je ook dat de meisjes best weten wat er mis is. Dit zijn de interessante momenten voor mensen die werken met deze meiden (leraren, ouders, jeugdzorg): waarom toch dit gedrag vertonen als je weet dat het niet goed is?
Plat
Ondanks alle kritiek werd de aflevering afgelopen zondag gewoon uitgezonden. Opmerkelijk genoeg loopt de serie bij de NTR, het nieuwe samenwerkingsverband van NPS, Teleac en RVU dat prat gaat op “kwaliteit, betrouwbaarheid, toegankelijkheid en creativiteit” en dat “een bijdrage [wil] leveren aan de persoonlijke groei van mensen”. Niet direct de plek waar je dergelijke ordinaire, platte sensatietelevisie zou verwachten.
Mildred Roethof stelt dat ze de documentaire heeft gemaakt omdat ze iets voor deze meiden wil doen. Dat deze meiden dat niet meer wilden nadat ze ondervonden hoe Roethof te werk gaat, laat des te duidelijker zien dat Roethof niets geeft om haar informanten. De vragen die de problematiek oproept, worden bovendien niet beantwoord.
Het proefschrift Multi-girl-culture: An ethnography of doing identity is zowel te koop als online in te zien.
CC Foto: Drew Herron
Goed stuk. Misschien moet je er een documentaire van maken?
Oud nieuws. *gaap*
Ik ben het zó met je eens. Was ook verbaasd dat juist de NTR dit uitzendt. Heb ze gemaild met een klacht, maar geen reactie…
Big up voor je stuk, los van de feiten die je er in vermeld over Roethof’s werkwijze (liegen, bedriegen, manipuleren) ben je ook eenvoudigweg eerlijk over de problematiek.
Oprechte aandacht voor de problematiek waaruit oorzaken en dus ook oplossingen kunnen voortvloeien, is hard nodig. Maar daar gaat het Roethof helemaal niet om. Wie daar nu nog aan durft te twijfelen wil het gewoon niet zien.
Wonderlijk dat de NTR deze troep heeft gekocht en uitgezonden. Nog wonderlijker dat het Roethof klaarblijkelijk lukt zelfs volwassen media mensen van publieke omroepen te manipuleren waardoor ze opdrachten binnen kan halen (of heet dat vriendjes politiek?).
Al weten wij dat ze na ‘sex sells’ bij de KRO niet meer hoeft aan te komen kakken met haar so called ‘docu’s’.
Het geeft ons goede moed om te lezen dat mensen steeds meer inzien dat deze dame niet deugt en bovendien slechts een handjevol mensen (geloof rond de 175000) haar laatste aflevering hebben bekeken.
Groeten,
Team FaqFiles.nl
(waarvan overigens het merendeel met tieners werkt, waaronder ook de doelgroep waar deze meisjes onder vallen)
Mooi artikel.
De aanpak, uitzending en oppervlakkige(non)analyse past helaas goed in dit tijdperk met het motto “vrijheid en verantwoordelijkheid”.
Daarbij wordt vwb die verantwoordelijkheid slecht de meetlat van de dominante burgerlijk populistische norm aangelegd, zonder na te denken welke randvoorwaarden moeten zijn vervuld en over welke mogelijkheden en vaardigheden iemand zou moeten beschikken voordat hij of zij aan die norm zou kunnen voldoen.
Het is het denken vanuit de illusie van de immer verantwoordelijke mens, dat m.i. niet zelden is ingegeven door gebrek aan kennis over de complexiteit van de mens in wisselwerking met z’n afkomst, omgeving, perspectieven en motieven, door de dominantie van een (bedrijfs)economische visie op de samenleving.
Het maakt de werkelijkheid eenvoudiger voor de kijker, (en in de politiek de beslissers met hun belangen) maar doet haar geen recht.
OT is ovrgs de vraag waarom er in de publieke opinie en onder politici steeds minder interesse lijkt te zijn voor de genuancerdere wetenschappelijke (dus althans tijdelijk geldige ware) analyse van problemen en hun oplossingen. Communiceert dat lastiger, past dat gewoon niet in de dominante ideologie, is dat te duur, of worden we met z’n allen gewoon steeds dommer? Kan een evolutie ook omkeren?
P.s. Omdat er kennelijk niks aan het norm-besef van de meiden mankeert vertonen ze waarschijnlijk de beste overlevingsstrategie gegeven die omgeving, met hun mogelijkheden vaardigheden en perspectieven.
En dat is dan ook wel weer grappig want Mildred Roethof is dan wel dan dus van die heeft best wel een rare naam want wie heet er nou milderd en zo ken ik er nog wel een paar en de wereld draait door is best wel leuk want van die naam dan kan je zeggen aaah de wereld is helemaal doorgedraaid maar dan dus kan je ook zeggen van ooh de wereld draait altijd en dat gaat door en altijd maar weer door en dat is dan van die magnetische en van die zwaartekracht en dat was bij mij ook van vroeger en dan op school want daar was ik toen en toen hadden we natuurkunde en ook wel eens duitse gramatica en dat was moeilijk want ik kon die naamvallen niet uit mijn hoofd maar natuurkunde was ook wel moeilijk want toen die ene keer had ik het niet slecht geleerd en dan had ik toen die ene keer best wel een onvoldoende en dat heb je soms.
Verdomme Bert, Nou is die Ernst-Jan er al weer. Die was toch intussen al 3-dubbel gebanned?
Interessant artikel over een actueel onderwerp.
Realiteit is echter vaak dat al die stoere sensuele wellustige meiden na enige tijd als moeder van 1 of meerdere koters in de keuken stamppotjes staan te bereiden, etc.
Even iets over beeldvorming: ik vermoed dat zonder de ophef in DWDD over de hierboven zo goed beschreven activeiten van Roethof dit bericht niet in de Telegraaf had gestaan. Missie geslaagd dus, voor Roethof.
@9 Willibald
Dat geldt voor het meeste van de norm afwijkende gedrag. Ik heb me door betrouwbare bron wel eens laten vertellen dat zelfs de grootste recidiverende boefjes na hun dertigste gewoon in brave huisvaders en moeders veranderen en justitie hen niet weer terugziet. Een enkele uitzondering daargelaten.
Het was weer een schouwspel.
De meiden beschuldigden Mildred Roethof ervan, dat zij zich niet aan vermeende afspraken had gehouden. Terwijl zij een eenzijdige weergave van hun grootspraak terugzagen in de “docu”. Ze misten een evenwicht in het verhaal vanwege het ontbreken van hun positieve activiteiten, zoals hun schoolbezoek en het rappen in vrije tijd.
Mildred sloeg af en toe een bevoogdend toontje aan. Ze wilde de “lieve meisjes” en ons -het publiek- overtuigen van haar beste bedoelingen. Deze meiden stonden symbool voor een groot maatschappelijk probleem. Iedereen moest doordrongen worden van de ernst daarvan en daarvoor mocht alles wijken. De meiden moesten het vooral niet persoonlijk opvatten. Het doel heiligt immers de middelen. Mildred voelde er dus niets voor om haar integriteit publiekelijk ter discussie te stellen aan tafel bij Martijn.
Om eventuele twijfel aan de zuiverheid van haar motieven weg te nemen, schakelde ze er een getuige bij in. Haar cameraman wist te bevestigen, dat er geen fatsoenlijke afspraak te maken viel met de meiden. Ze kwamen dan wel te laat of helemaal niet opdagen. Volgens zijn lezing is daarmee de korte tijdsduur van de opnamen verklaard. Hetgeen heeft geleid tot een beperkte keuze van beeldmateriaal voor de “docu”.
Het was een kakofonie, waarbij op luide verongelijkte toon beschuldigingen en verwijten over en weer vlogen, terwijl dodelijke blikken met elkaar werden uitgewisseld. Arie Boomsma waagde nog enkele verwoede pogingen om het spektakel om te buigen tot een helder en redelijk gesprek. Uiteindelijk haalde hij mismoedig bakzeil.
Martijn zweeg, zoals tijdens de clash van Jort Kelder versus Pieter Storms, en keek toe. Hij begreep het. Spreken is zilver.
*Met grote belangstelling kijk ik uit naar Linda’s documentaire*
@splinter #5: is het mogelijk om de reactie iets meer in doorsnee Nederlands te formuleren -ik pijnig mijn beperkte brein met de vraag waar u het eigenlijk over heeft – in plaats van erg wollige, alesomvattende academisch aandoende taal, of is dat beneden uw stand ?
Op wie doelt u en welke norm bedoelt u bij die verantwoordelijkheid?.
Is een cursus helder formuleren een ideetje ?
@FaqFiles.nl #4:
Handig, zo’n laatste opmerking ;-)
* speciaal uitzendinggemist opzetten doet *
@13 Sander
Als jij nog ff doorpijnigt, ga ik mn best doen helderder te schrijven, das idd een van mijn vele zwakke punten.
Je korte bondige vraag begrijp ik niet. Wat wil je weten? En wat vind jij van dat stuk van Linda, die documentaire en die kwaadheid van die meiden?
Dus als ik dit artikel goed begrijp is die Milgren wel gewoon een SLANG en een NAKKER for life?
http://www.youtube.com/watch?v=6c8oZ3QOl_8
@11 Splinter
Een troostrijke gedachte nietwaar?
Euh, “Zis iz Tievie Men!”
Misschien ben ik een zonderling of cultuurpessimist, maar televisie kunnen we toch al minstens een decennium al niet meer als serieus medium beschouwen?
Zijn leugen(tje)s en effectbejag nu ineens nieuw?
Of is misschien –ik speculeer– toch de ‘bitchfigtfactor’ (zwarte vrouw vs. zwarte vrouwen) een bijkomend aspect?
Anyway: die Roethof deugt professioneel niet, laat dat voorop staan, –Goed Stuk ook Linda!– maar het lijkt er nu op dat er een slechte goochelaar wordt weggeboe’d omdat deze de magie van het goochelen heeft verstoord. (It’s all done with smoke and mirrors! Dikke poppenkast!)
Is het zo dat we een stel Bijlmermeiden nodig om te leren dat we door de televisie voor de gek worden gehouden? Of luidt de term dan niet voor niets streetwise?
Mundus vult decipi, zei Michael Franti al. (Of was het Gil Scott-Heron? Een Donker Iemand in elk geval…)
@15, splinter:
ik kijk uit naar uw volgende opmerkingen, nieuwe stijl.
Wat betreft mijn korte vraag: ik probeerde de strekking van uw alinea 2 te duiden. Inmiddels vermoed ik dat het refereert naar alinea 1.
toch ?
Het stuk van Linda vind ik heel helder, en ben het er ook wel mee eens, de documentaire (deel1) moet ik nog even gaan zien, ik heb slechts de ruzie bij Matthijs gezien.
Ik heb het gevoel dat deze ruzie uitgelokt is door DWDD, dat lijkt me nogal een gesloten instituut, dat een soort macht ontleent aan goede kijkcijfers.
Los van dat vermoeden, vond ik die Roethof tamelijk arrogant overkomen.
Voor die meiden voelde ik verder weinig sympathie, die kun je misschien alleen nog redden door ze uit hun clan te halen. Ze zijn een beetje te simpel om te snappen dat ruzie maken op live tv je zaak geen goed zal doen.
@Heinzelmann:
“mundus vult decipi ergo decipiatur” wordt toegeschreven aan C. Petronius Arbiter, een Romein uit de 1e eeuw. Donker? Nee. Duister misschien.
@21 Frits B:
Sinister dexter. Veritas odium parit.
Kijken jullie wel een actualiteitenrubrieken?
Dan schemert vaak door hoe je TV maakt: eerst verzin je een verhaal (meestal uit een persbericht), en dan zoek je de ondersteunende beelden/verklaringen.
Van een filmhobbyist heb ik begrepen dat het om filmtechnische redenen zo moet. Vandaar dat documentaires zo moeilijk zijn: je verhaal moet kloppen, of je kunt overnieuw beginnen (voor dat laatste is bij dagelijkse rubrieken natuurlijk weinig tijd).
Jaaa, die arme meiden, ze deden ook hele positieve dingen zoals schoolbezoek en rappen. Wat willen ze daarvoor, een pluim, eeuwige roem? Alsjeblieft zeg. Mag ik die meiden ook gewoon crimineel, gemeen en door en door rot vinden, of is dat incorrect?
@Joep:
Het is toch positief dat ze zelf door hebben, dat dat niet de manier is waarop je op TV wilt komen.
@Frank. Nee, natuurlijk zien ze liever een schattig beeld van zichzelf dan dat hun ranzige activiteiten worden benadrukt. Dat ze dat beseffen, maakt ze nog uitgekookter.
@26 Joep:
Een diploma voor een wederdienst.
Misschien is dat een uitweg.
Voor hun ranzige bestaan.
Gelukkig dat het uitgezonden is, nu kan ik tenminste kijken waar de ophef over gaat.
Zondag 14 Nov 2010 16:05 – 16:33
Deel twee zondag gaat over gedwongen sex…
Naschoolse opvang te Ermelo.
Een mondelinge overhoring.
Garandeert een oorkonde.
Wat me eigenlijk vooral tegenstaat is de manier waarop de donkere medemens in zijn algemeenheid in beeld komt. En dat verbaast me daar film-, tv-, radio- en muziekmakers toch veelal van correcte signatuur zijn.
Ik moet kotsen als ik weer een film of documentaire zie en het moment is aangebroken dat de lokale zwartjes gaan zingen, trommelen en dansen. Dat is verplicht. Geen film of docu geschoten in ‘Afrika’ kan zonder. Alsof Nederland nog steeds wordt voorgesteld als land van klompendansende molenbewoners.
Hollywood (bewoond door nette ‘liberals’) grossiert in stereotiepe ‘he man, wazzup nigger’ negers. Is Obama dan werkelijk een uitzondering en bijna de enige intelligente algemeen beschaafd Amerikaans pratende zwarte? Zijn Denzel Washington en Morgan Freeman de norm in Hollywood? Of uitzonderingen?
Afgaande op de muziekindustrie -toegegeven, ik kijk zelden naar MTV- lijkt de zwarte bevolking voornamelijk te bestaan uit achterstevoren gedragen baseball cap macho’s met een spraakstoornis en een IQ van zestig. En hoerig ogende, bloedgeile, kwelende Latino-look meisjes die niet weten wat ’te veel’ is aangaande make-up gebruik. Verder ook zelden cerebraal begiftigd.
Nette mensen achter de schermen stellen de zwarte medemens veelal nog stereotieper voor dan menige ‘redneck’. Ik noem dat onbewust racisme. Als het inderdaad onbewust is.
Goed punt, Mans.
@30 Michael Mans
Alles wat commercieel of van kijkers / kiezers afhankelijk is, zal appelleren aan wat verondersteld wordt bekend te zijn. Dat gaat er nl “”lekker in””, maar hoeft niet noodzakelijkerwijze realistisch te zijn.
Vwb je genoemde dansende zwarte medemensen zijn er wel degelijk alternatieven. Maar ja, veelal alleen te zien bij kwaliteitsomroepen of in filmhuizen / art achtige videotheken.
Zonder enig bijbedoeling (gewoon mooie interessante films) kan ik je echt aanbevelen eens een paar films van deze regisseur te gaan zien: http://nl.wikipedia.org/wiki/Spike_Lee
De film She’s gotta have bijvoorbeeld is een absolute aanrader en ligt vast wel ergens in een videotheek of is ergens te downloaden.
Een ander kattenvoer laten eten?? Dat is ZIEK gedrag, zelfs als je daarnaast oude vrouwtjes helpt oversteken, tienen haalt op school, elke zondag naar de kerk gaat, de ZET koopt, afval op straat in de bak gooit en altijd voor het rode stoplicht stopt!
@Michiel Mans. Je gaat voor het gemak wel even voorbij aan een legertje ‘goede’ en populaire zwarten: Rev Run (sympathieke MTV(!)-dominee, rolmodel), Bill Cosby (rolmodel), Tyra Banks (rolmodel), en uit wat vroeger tijden bijvoorbeeld MLK (rolmodel).