Als politicus praat ik liever niet alleen over maar graag ook met bedrijven, organisaties en mensen om er achter te komen hoe de vork in de steel zit. Daarom was ik afgelopen maandag onder andere met de Amsterdamse GroenLinks wethouder Andrée van Es op bezoek bij Tata-steel (het vroegere Hoogovens) in IJmuiden. Prachtig om een kijkje te mogen nemen op dat uitgestrekte, industriële terrein.

Werkgelegenheid

Ik heb een flinke tijd met de mensen daar gediscussieerd. En ik kom er zeker terug, want we hebben nog veel meer te bespreken. Het gesprek ging nu vooral over werkgelegenheid. Hier en nu en in de toekomst. Fraai is natuurlijk dat bij het bedrijf zo’n 13.000 mensen werken. Dan is de indirecte werkgelegenheid in de regio nog niet meegerekend. Een dergelijk bedrijf heeft dus een belangrijke functie. Dat moet je niet onderschatten. En misschien heeft een staalfabriek niet het beste imago maar dat is voor een fors deel ook hoogtechnologisch werk. Als je in de hallen rondloopt zie je hoe geautomatiseerd of gerobotiseerd de productie is.

Economische machtsbalans

Een van de dingen waar we uitvoerig bij stil hebben gestaan is de verschuivende economische machtsbalans in de wereld. Die schuivende panelen zijn flink zichtbaar in de wereld van het staal. Zo produceerde China in 1990 8 miljoen ton (mt) staal en Europa 23 mt. In 2010 is dat beeld radicaal omgeslagen: China produceert 45 mt en Europa 23 mt. De Europese staalbedrijven hebben het moeilijk. En als je de cijfers hierboven ziet is dat ook niet gek. De directievoorzitter Theo Henrar vroeg me op de man af hoe ik de toekomst van de staalindustrie in Nederland zag. En ik heb hem eerlijk geantwoord dat ik me afvraag of een Nederlands bedrijf die slag wel kan winnen. Want er zijn nog al verschillen in kosten tussen een land als China of India. Denk alleen maar aan loonkosten of transport. Het lijkt mij niet wenselijk dat we mee gaan doen aan een race to the bottom. Ook de milieubelasting die inherent is aan dit soort productie maakt de toekomst van klassieke staalproductie erg onzeker. Milieuvervuiling moeten we juist terugdringen. In Nederland, in de wereld. We hebben er maar één namelijk.

CO2 handel

Daarom hebben we het ook gehad over het Emissiehandelsysteem. (het Europese handelssysteem om CO2 te mogen uitstoten). In die discussie staan Tata en GroenLinks lijnrecht tegenover elkaar. GroenLinks is er voor dat bedrijven betalen voor de vervuiling die ze veroorzaken. Dat stimuleert ze die terug te dringen. Helaas is op dit moment de prijs veel te laag. Met dank aan bedrijven als Tata Steel die dat graag zo willen houden. En aan de conservatieve partijen in het Europees Parlement, die twee weken geleden een reddingsplan voor het systeem wegstemden.

Het roer moet om. Juist een bedrijf als Tata kan nieuwe kansen creëren als ze nog meer inzetten op innovatie ten behoeve van duurzaamheid en de groene economie. Daar zouden ze marktleider in moeten worden. Ook in China worden de voorwaarden om CO2- uitstoot te beperken steeds stringenter. En juist Tata zou die techniek kunnen leveren. Men doet ook al behoorlijk wat aan innovatie maar dat is wat anders dan je bedrijf er volledig op inrichten. Ik denk dat het voor de lange termijn de enige overlevingskans is.

Bram van Ojik is fractievoorzitter van  de GroenLinks Tweede Kamerfractie en woordvoerder Sociale Zaken. Hij blogt tot de zomer wekelijks voor ThePostOnline over sociale kwesties.

18 reacties

  1. Toch eens wat vaker in het bedrijfsleven gaan rondneuzen zou ik zeggen. Kom je er waarschijnlijik tot je schrik achter dat je altijd achter de verkeerde partij hebt aangelopen.

  2. “Een dergelijk bedrijf heeft dus een belangrijke functie. Dat moet je niet onderschatten.” Dat is nogal een feit dat waar is, maar voor Bram van Ojik is zo’n opmerking blijkbaar geen open deur. Het toont weer eens aan hoe mijlenver GroenLinks afstaat van werkende mensen.

  3. U praat niet met Nederlandse bedrijven. U praat met Indiase multinationals.

    Verder beginnen uw PR verhalen op ThePostOnline een beetje vervelen. U plempt een stukje, gaat nooit in op de comments, en een week later staat er pardoes weer een stukje van uw afdeling online.

  4. Lastig spagaat , mijnheer van Ojik .
    U wilt niet de concurrentiekracht verbeteren want dat kon wel eens ten koste van de uitkeringstrekkers gaan .
    Dan verdwijnt er steeds meer produktie naar China , maar de Chinezen zijn net niet gek genoeg om Uw socialistische hobby’s te sponsoren .
    Hoe moet dat nu ?

    En dan vreten die Staalbedrijven heel veel stroom .
    Slecht voor het milieu , maar ja , ze betalen wel belasting en voor de niet werkenden . Alweer zo’n links dilemma .
    In Frankrijk en Wallonie zijn er al staalfabrieken gesloten , het is slechts een kwestie van tijd , voor onze hoogovens .
    Bijkomend voordeel is dat als Tata naar de bliksem gaat , komt er wel weer een heleboel oppervlak bij waar weer woningen voor buitenlandse uitkeringstrekkers gebouwd kunnen gaan worden . Daar stemmen er vast wel een paar van op GL .

    U wilt de milieuvervuiling terugdringen ? Dan moet U het produceren maar niet aan de Chinezen overlaten want die hebben daar niet zo’n boodschap aan .
    Alles wat ze niet nodig hebben donderen ze in de rivier , mijnheer van Ojik .

    Kortom als u nou naar goed links gebruik een ander voor de kosten van het linkse luxe luie leven bolwerk op kunt laten draaien , de Chinezen dus , kunt U hen toezeggen dat we er niks aan gaan doen om Tata beter te laten concurreren en ze dus binnenkort het monopolie hebben op staalproductie .
    En krijgen we hier een schoner milieu .

    Goed plan , mijnheer van Ojik ?
    Win- win-win siuatie .

    Ik zie U altijd een beetje onbegrijpend , ongerust rondkijken op tv , dat hoeft niet meer hoor .
    Wij burgers reiken U wel de oplossingen voor de gruwelijke linkse dilemma’s aan .

    Een ding weet ik wel zeker : als Groen Links ooit nog eens wat in de melk te brokkelen zou krijgen , wordt het in iedergeval een ” race to the bottom ” .

    Voor ons allemaal . Voor het hele land .

    Hef die kabouterclub toch op man , het is het toppunt van overtolligheid .

  5. De stukjes van Ojik op TPO worden steeds gênanter. Ze gaan mij interesseren.

  6. LOL@Harry. Oh oh die stuitende naiviteit! En kunnen we nu eindelijk eens ophouden om het vergrootglas op CO2 te leggen? En vooral stoppen met de handel in gebakken lucht? Er zijn meer urgente milieuproblemen zoals ontbossing, plastic in de zee en vervuiling van het water. Hier is tenminste wat tegen te doen ipv Al Gore z’n zakken te vullen met emissiehandel.

  7. Ik ben ondernemer.Bij mij komt u niet door de poort hoor.Gelukkig begrijpen politici het verschil niet tussen ondernemers en ondernemingen, en vallen ze dientengevolge slechts ondernemingen lastig met hun persoonlijke aandacht. Met hun beleid echter is het anders gesteld, dat wordt maximaal benut om ondernemers dwars te zitten. Prutsers.

  8. De concurrentiepositie van de Nederlandse industrie is niet slecht vanwege de hoge loonkosten en transportkosten. De loonkosten zijn maar een heel klein deel van de omzet. De transportkosten van staal in Nederland kunnen nooit hoger zijn dan de transportkosten van de China naar de Nederlandse afzetmarkt (Duitsland enzo.) aangezien Nederland dichterbij is.

    De kostenposten waar de industrie in Europese landen aan verliest ten opzichte van China zijn brandstof en energiekosten. Die kosten worden opgedreven door milieuwetgeving en belastingen.

    De logische oplossing voor het verzwakken van de concurentiepositie is naturlijk het weren van producten die niet geproduceerd zijn volgens dezelfde regels en belastingen. Dat dwingt producenten buiten Europa schoner te produceren en de bedrijven in Europa veliezen hun concurrentiepositie niet.

    De oplossing van de schrijver is de productie te verplaatsen naar landen waar de regels minder strikt zijn. Zoals in China, waar de regels weliswaar steeds strenger worden, maar nog altijd bij lange na niet zo streng als in Europa. De vervuiler moet dus betalen behalve als het vervuilen buiten Europa gebeurt. We hebben namelijk maar één aarde en als we maar heel hard innovatie blijven roepen en niet kunnen zien hoe er geproduceerd wordt, komt alles goed.

  9. Ik verheug me vlak voor het weekend altijd op de column van Bram en ik zie dat meer mensen dat doen.

    Toch weer enkele kleine opmerkingen:
    1. U bazelt wat over het belang van werkgelegenheid bij Tata, maar GroenLinks wil dit soort bedrijven juist belasten met torenhoge milieubelastingen. Enig idee wat dat met de werkgelegenheid doet Bram? Ik geef je een hint: die wordt er zeker niet beter op…..

    2. U geeft Tata het advies om effe marktleider te worden in innovatie voor duurzaamheid. Niet alleen is er nog nooit iets anders dan subsiegeld verdient met duurzaamheid, u stelt het ook wel erg simpel voor. Ik heb dit weekend trouwens ook nog een paar uur over, misschien word ik zelf wel effe wereld marktleider als ik toch bezig bent.

    3. U hebt nu een column of 8 geschreven. Zijn we al toe aan een flintertje groen links oplossingen (en dan bedoel ik dus niet wat abstract hip duurzaamheidsgelul maar concrete oplossingen)

    Prettig meireces. 2 weken vrij. Denkt u overigens dat ze dat bij een echt bedrijf als Tata ook hebben?

  10. Alane

    Wel eens een bedrijf van dichtbij gezien? Loonkosten een klein deel van de omzet? Afgezien van het feit dat je de kosten moet stellen tegenover de marge is de loonkostencomponent een zeer fors deel van de kosten hoor. Zeer variabel per bedrijfstak, maar vrijwel altijd hoog.

  11. Wat heeft Andree van Es in godesnaam te zoeken bij de Hoogovens? Of komt er een gemeentelijke herindeling en wordt de hele IJmond voortaan vanuit de Stopera geregeerd? Of is Andree zich alvast aan het orienteren of het mogelijk is om in de hallen van binnenkort weggepeste (of wegbelaste) hoogovens asielzoekers te huisvesten of ateliers voor Amsterdamse creatieve mensen te plaatsen.

    De Hoogovens en Groenlinks dat is net zo’n combinatie als de PVV en een asielzoekerscentrum. Het past niet en het zal nooit passen ook.

    We kunnen beter zuinig zijn op de Hoogovens. Er werken immers 13.000 mensen en er zijn er ook nog een stuk of 30.000 in Nederland van de Hoogovens afhankelijk. Er wordt daat kwaliteitsstaal gemaakt. Van dit kwaliteitsstaal worden kwalitatief goede Duitse auto’s gemaakt.

    Maar ja in het land van de Grachtengordelproleten die niet verder kijken dan dat de subsidie van hun buurman hoog is zullen die 43.000 arbeidsplaatsen er niet toe doen. Zeker wanneer er nog wat subsidie te scoren valt om de Hoogovens te pesten.

  12. Jantje schreef, wat hem best een Jan maakt,

    En kunnen we nu eindelijk eens ophouden om het vergrootglas op CO2 te leggen? En vooral stoppen met de handel in gebakken lucht? Er zijn meer urgente milieuproblemen zoals ontbossing, plastic in de zee en vervuiling van het water. Hier is tenminste wat tegen te doen ipv Al Gore z’n zakken te vullen met emissiehandel.

    Houdt allemaal verband met hetzelfde. Er zijn te veel mensen op deze wereld. Te veel mensen die energie gebruiken, of nog gaan gebruiken, te veel mensen die moeten eten, te veel mensen die meer of minder netjes troep maken en troep weggooien.

    Geachte heer van Ojik,

    Wanneer gaat bij politici, inclusief die bij GL, het (spaar)lampje branden dat alle ideeen en voorstellen om schoner en zuiniger te zijn, dweilen met de kraan open is. Zijn ‘jullie’ blind of zijn ‘jullie’ dom? Of is het angst? Angst om conflicten met religieuzen te krijgen als er voorstellen tot een mondiale bevolkingsplanning worden gedaan (streven naar een forse reductie). Zelfs een discussie hierover schittert door afwezigheid op politieke agenda’s.

    Zo lang bevolkingsplanning niet op politieke agenda’s staan, neem ik de politiek in relatie tot het milieu en aanverwante zaken totaal niet serieus. Ik pis daarnaast zo vaak in mijn broek van het lachen om wat er wél door regering en politiek wordt voorgesteld, in- of uitgevoerd, dat ik veel vaker een was moet draaien dan anders nodig zou zijn.

    Neem bijvoorbeeld de introductie van de OV-chipkaart. Ter vervanging van de strippenkaart en bijbehorende electro-magnetische stempelautomaten zijn er tienduizenden veelal 24/365 energie gebruikende (soms vretende) palen, poortjes en oplaadapparaten verschenen. Hoe energiezuinig/bezuinigend was de OV-chipkaart introductie?

  13. Zalige column. Je snapt meteen waarom oud-Kamerleden niet aan de bak komen in het bedrijfsleven en dus een eigen ruimte nodig hadden; de zogenaamde zelfstandige organen in de publieke sector.

  14. @SIL:

    Meneer Van Ojik voelt zich ver verheven boven het gepeupel dat
    gebruik maakt van het gastenboek, gelijk de koningin die hij
    liefheeft. Een andere vriendin, Andree van Es, neemt zitting in het
    Nationaal Comité Inhuldiging. Van Ojik en Van Es zijn lakeien van de
    Oranjes, propagandisten voor de monarchie. Lees de uithaal van Alex
    van Veen aan het adres van Van Ojik er maar op na:

    http://www.ravage-webzine.nl/2013/04/28/wees-welkom-willem/

  15. Tata heeft tien duizenden mensen op de rol om ontslagen te worden,nadat ze door overnames op de rol zijn gekomen. Internationaal kent het bedrijf een verloop van niet minder dan 24% per jaar.

    De enige innovatie die je van dit bedrijf kunt verwachten is om met nog minder mensen nog meer werk te toen. Derhalve loze kreten over innovatie van een bedrijf uit India dat alleen geïnteresseerd is in winst maken.

  16. Als de milieubelasting omhoog gaat en de belasting op arbeid is dat dubbel goed voor de werkgelegenheid. Een vervuilend bedrijf gaat als vanzelf innoveren en zoeken naar nieuwe technologie (goed voor de overbevolkte aarde). Nieuwe technologie levert banen op en wij Nederlanders zijn er goed in dus waarschijnlijk ook export. In de rest van de wereld worden ze heus ook een keer wakker. Verder zal er door gedaalde loonkosten de concurrentiepositie verbeteren en dat levert extra export en extra werkgelegenheid op. Volgens mij geen slecht vooruitzicht voor ondernemers, tenminste als ze ondernemend zijn.
    Het op de rit zetten van gedegen energiepolitiek, milieupolitiek en bevolkingsreductiepolitiek lijkt me een prioriteit die wereld beter maakt. De mens centraal en aarde langer mee laat gaan. De huidige energie roofbouw en uitputtingspolitiek leidt alleen tot oorlogen (cynisch genoeg levert dat wel een geringe reductie van mensen op) en macht van te grote multinationals die geen oog hebben voor hun werknemers laat staan de aarde als kwetsbaar ruimteschip.