Decennialang claimden babyboomers het alleenrecht op jongerenprotest. Omdat hun generatie zo betrokken en geëngageerd was op jonge leeftijd, werd dit de standaard voor alle leeftijdscohorten die erna kwamen. Zo moest na de Maagdenhuisbezetting in 1969 – de culminatie van babyboomprotest in Nederland – iedere generatie studenten eveneens het bestuurlijk centrum van de UvA bezetten. Hoezeer de nieuwe jeugd pogingen deed ook rebels en politiek te zijn, geen enkele groep kon ooit tippen aan de babyboomers. Zelfgenoegzaam en arrogant lieten zij geen gelegenheid onbenut om duidelijk te maken hoe teleurgesteld ze waren in de betrokkenheid van generatie X, Y en al die andere labels. Dit jaar veranderde dat. 2011 was het jaar dat het babyboomers-monopolie op jeugdig protest werd doorbroken.
De Arabische Lente, de rellen in Engeland en de Occupy-beweging vormden tezamen een mondiaal protest met twee cruciale, gedeelde kenmerken: ze werden gedreven door de jeugd en ze getuigden van een anti-autoritaire felheid die we niet meer gezien hebben sinds de jaren ‘70.
Populaire cultuur
Time riep vanwege “a global sense of restless promise” de demonstrant uit tot Persoon van het Jaar. Het tijdschrift schrijft:
But for young people, radical critiques and protests against the system were mostly confined to pop-culture fantasy: ‘Fight the Power’ was a song on a platinum-selling album, Rage Against the Machine was a platinum-selling band, and the beloved brave rebels fighting the all-encompassing global oppressors were just a bunch of characters in The Matrix.
Hierin zien we wat van de laatdunkende houding van babyboomers terug: protestmuziek van na pakweg Bob Dylan is gewoon commercieel en vrijheidsstrijd is een sprookje uit Star Wars. Volgens Time, zelf babyboomerspreekbuis, drijven zulke vormen van populaire cultuur weliswaar op het idee van verzet, maar dat verzet is slechts een identiteit die je kunt kopen in de marktplaats. Het is niet het ‘authentieke’ verzet dat zij pleegden toen zij jong waren.
Breuk
Nu kun je allerlei vraagtekens plaatsen bij de juistheid van authentiek babyboomerverzet. Het protest ging slechts om een klein deel van de jongerenpopulatie (voornamelijk het hogeropgeleide deel) en ook onder de Maagdenhuisbezetters zaten studenten die het gewoon lollig en/of gezellig vonden. Daarnaast kun je de notie van 2011 als jongerenprotest nuanceren. In Egypte is 60 procent van de bevolking onder de 25 jaar en daarmee zijn zij geen gemarginaliseerde groep, maar de meerderheid. ‘Occupy’ kent vele deelnemers van boven de veertig. De rellen in Engeland mogen volgens bepaalde commentatoren geen protest heten.
De nuance ten spijt: de breuk is evident. De geëngageerde demonstranten van toen zijn de machthebbers van nu. Zij hebben er een bestuurlijk, financieel en klimatologisch potje van gemaakt, terwijl ze de verantwoordelijkheid daarvoor ontwijken. De jeugd – gesteund door de dertigers en veertigers die opgroeiden in de schaduw van de babyboomers – komt daartegen nu in opstand op een volwaardige manier.
Slachtoffers
Het jongerenprotest van 2011 is naast het doorbreken van het babyboomersmonopolie om nog een reden een verademing. Van de babyboomers hebben we het generatie-denken geërfd: ieder leeftijdscohort wilde zichzelf kenschetsen, al dan niet onder druk van marketeers. Dit heeft geleid tot een stroom aan treurige generatieportretten zoals ‘door informatieovervloed apathisch geworden digital natives’ of ‘verwende nihilisten met keuzestress’. Deze aanduidingen zijn koren op de molen van de babyboomers die hierin de superioriteit van hun eigen generatie bevestigd zagen. De 2011-protesten laten een engagement zien waar niemand zich voor hoeft te schamen. Geen cynische postpunk om maar rebels te zijn, maar verse idealen en een ruimte voor creativiteit waar de jeugd uit de jaren ’60 jaloers op zou zijn.
Laten we daarom, aan het eind van het jaar dat de babyboomer van zijn gouden protesttroon stootte, meteen dat hele generatie-denken in de prullenbak gooien. De slachtoffers van de groeiende jeugdwerkloosheid zijn immers niet de kosmopolitische, erudiete NRC-Next’ers, maar de schoolverlaters en mbo’ers. In 2012 hoop ik daarom op een eind aan kekke aanduidingen om verschillen tussen generaties te belichten, maar op meer aandacht voor verschillen binnen generaties.
Dit artikel staat ook op VK.nl.
Het is natuurlijk wel zo dat de jeugd van toen geen enkel precedent had en geen flauw idee hoe de ontwikkelingen vanaf die tijd zouden verlopen. De problemen van toen (koude oorlog) zijn niet te vergelijken met de problemen van nu. Wel kun je het ze aanwrijven dat ze niet tijdig hebben ingegrepen in de ontwikkelingen waardoor de problemen van nu zijn opgetreden. maar toen waren ze ook geen jeugd meer. Pas vanaf de eindjaren 80 begon het er allemaal niet meer zo florrisant uit te zien.
Bedenk dat je een probleem pas kunt oplossen als het er is. Nu pas ontstaat er een ervaring hoe je daarmee om moet gaan, door ontwikkelingen te analyseren, hoe je om moet gaan met situaties en toekomstperspectieven te maken.
Alleen maar lopen zeiken over wat er vroeger allemaal misging lijkt een beetje op generatiekloof gezeur.
Vergelijk het hiermee, in de jaren 60 hadden we een Luns en tegenwoordig hebben we een Wilders.
In de Arabische wereld heb je geen babyboomgeneratie zoals wij die kennen. Die jongeren die hun leven wagen voor democratie en vrijheid vergelijken met het decadente protest van Provo uit de jaren zestig, slaat de plank volledig mis.
Occupy is dan beter gevonden. Maar het overtuigt me niet zo. Jongeren die “tegen iets” zijn en dapper zeggen dat ze hun tentjes niet opbreken voordat er “iets” is veranderd. Ach…
Los daarvan begroet ik elke poging de babyboomers te bashen natuurlijk met applaus. ;)
De babyboom generatie weet alvast een ding waar de generatie van nu nog achter moet komen, na iedere generatie valt er weer een kloof. Dat ze er vast rekening mee houden.
Nu doe je alsof generaties vastomlijnde eenheden zijn. Dat zijn ze niet, ze lopen in elkaar over. Dat is precies het hele probleem van het generatiedenken. Veel leden van de “protestgeneratie van de jaren zestig” waren bijvoorbeeld strikt genomen niet van de babyboomgeneratie, want geboren tijdens of zelfs voor de oorlog. Je kunt in de naoorlogse geschiedenis tijdvakken onderscheiden. Soberheid (1945 – medio jaren vijftig). Opkomst van de consumptiemaatschappij (medio jaren vijftig – medio jaren zestig). Polarisatie en engagement (zeg, 1966-1977). Etcetera. En elk tijdvak kan mensen beïnvloeden ongeacht hun leeftijd, ook al kan je zeggen dat jongeren van 15-25 meestal het makkelijkst te beïnvloeden zijn. Het hoeft niet. Harry Mulisch was van 1927, maar wordt door Hans Righart zo’n beetje tot de protestgeneratie gerekend.
Het is opvallend dat iedere nieuwe generatie, de opgroeiende jeugd dus, zich afzet tegen de normen en waarden van hun ouders. Dat is een niet meer dan een natuurlijk fenomeen waarvan ik de waarde volledig onderken.
Zijn de ouders rechts, dan wordt de jeugd links en vice versa. Dat heb ik nu al een dusdanig aantal malen meegemaakt dat ik er helemaal draaierig van wordt. Zolang de goede dingen er worden uitgefilterd heb ik daar absoluut geen moeite mee.
Ook is het verontrustend als de jeugd niet in opstand komt tegen normen en waarden van hun ouders. Dat zie je bijvoorbeeld bij streng religieuze groeperingen.
Mooi stukje, Linda. Als dikke veertiger weet ik wel naar wie mijn sympathie uitgaat….;-)
Maar gelukkig hebben we dan nu de generatie Nix!
Doen het vast stukken beter!
Weinig of niets meegekregen op school ( niet hun schuld…. maar van de linkse domhouders bij het Ministerie van Onderwijs) van de opvoeding meestal alleen de voeding genoten ( niet hun schuld, maar van ook alreeds slecht opgeleide en verwende ouders) vervuld van vage New Age-achtige ideeën ( het woord principes is in dit geval te zwaar) en nu vooral verschrikkelijk druk met belangrijke zaken als het wegscheren van elke mogelijke lichaamsbeharing ( KAN niet meer anno 2012) de juiste outfit voor de wintersport, het klakkeloos nabauwen van de linkse media en het met de dag agressiever, ik-gerichter en hufteriger worden, zoals elke politieagent of hulpverlener dagelijks mag ervaren.
Maar WEL klagen over vorige generaties… natuurlijk.
Past wel in het plaatje.
Dat wordt een leuke tijd… straks!
( Je zult maar bij zulke ouders geboren moeten worden…).
Ook het idee dat iedere generatie tegen de vorige in opstand “moet” komen, komt van de babyboomers. Zij waren in feite de eerste generatie die dat echt heel heftig deed. En sindsdien zie je het met elke generatie weer minder worden. Ik zie echt nog vrij weinig mensen uit “generatie Y” (daar gaan we al, nu doe ik ook mee aan die generatie-onzin) die zich bewust afzetten tegen de idealen van hun ouders. Natuurlijk kent iedereen een fase van pubergedrag. Maar los daarvan zie ik juist de meeste mensen in mijn omgeving de idealen van hun ouders overnemen. En ik kom bepaald niet uit een religieus milieu.
Ja leuk! Babyboomers bekritiseren. Dat is inmiddels al net zo ergerniswekkend als de babyboomers zelf. Next.
Gielah geeft treffende kritiek op de keerzijde van de huidige veertig-min-generatie. En zoals alle kritiek, is ook deze karikaturaal. Maar het klopt, we zijn inmiddels toe aan Verwende Generatie nr 3 (als je begint te tellen bij de babyboomers). De verwendheid wordt elke keer een tikkie erger. Occupy is daar het ultieme bewijs van. Protesteren tegen “iets” door een tent op te zetten. Please… get a job.
@ Dr. Evil
“Maar los daarvan zie ik juist de meeste mensen in mijn omgeving de idealen van hun ouders overnemen. En ik kom bepaald niet uit een religieus milieu.”
Dat is juist wat het verontrustend maakt.
De mooiste analyse van de ’68 opstand komt van de (soms verward schrijvende) socioloog Willem Schinkel; ‘Die zogenaamde revolutie luidde een volgende fase van het kapitalisme in. Voortaan zou het individu rock ’n roll en “zonder bindingen” zijn. Vrije prooien van het grootkapitaal.’ (ik parafraseer hier, wetenschappers zeggen het wolliger)
Wij beleven nu de eindfase van dat ‘Feestje’….
Mwoah, klinkt mij te marxistisch. ;)
@Anton: wat is daar verontrustend aan? De mensheid heeft millennia lang gefunctioneerd zonder dat verwende jeugd zat de janken over hoe erg hun ouders zijn. Ik ben wel blij dat het gezeur van de jaren zestig langzaam weer ongedaan wordt gemaakt.
Aha, volgens mij hebben we dus een pijnpunt te pakken. Volgens Dr. Evil is in deze maatschappij alles koek en ei. Sorry voor de rijm, ging per ongeluk.
Daarom heeft de jeugd geen reden om in opstand te komen.
Het is lastig discussiëren met iemand die niet leest wat ik schrijf, maar op basis van eigen fantasie bepaalt wat mijn standpunt is. Laten we er maar een punt achter zetten Anton.
Als AOW’er en dus vermaledijde babyboomer moet ik altijd lachen om dit soort geschriften.
Het lijkt mij zalig om alle problemen in de wereld te kunnen afschuiven op een vorige generatie. Heerlijk genuanceerd. Alsof ik het in mijn bolle hersens zou halen wijlen mijn ouders te verketteren, want ja, hun generatie heeft toch een fikse oorlog veroorzaakt.
Mijn advies als tevreden babyboomer; zie niet om in onterechte wrok maar maak zelf wat van je leven. Heb ik ook moeten doen. Geeft meer voldoening dan afgunstig geleuter.
@Linda. Je mag de Britse rellen best “protest” noemen. Je vergissen staat vrij. Ergens waren ze dat ook wel, natuurlijk. Als je er echt naar op zoek gaat. @Dick. Persoonlijk geef ik liever de mensen uit 1615 de schuld van de huidige ellende. De kans is minder groot dat die iets terugzeggen, namelijk. :-)
Ach, de hedendaagse match-, money en powermakers zijn veelal de kinderen van de babyboomgeneratie. De hanekammen en speldenkussens e.d. van weleer, zeg maar.
Protesten zie ik niet komen zolang het eigen gras groener is dan bij de buren.
consumeren is gewoon een lekker,
eigenlijk is het gewoon duidelijk geworden dat hoog opgeleiden/hbo-ers enz. ook “gwoon” mensen zijn die zwichten voor verleiding
griekenland maakt duidelijk dat gelijkheid meer balance geeft, stel je voor dat griekenland/italie/spanje enz. financieel net zo sterk zouden zijn als duitsland, dan zou europa beter in balance zijn,
als je die gedachte omzet naar nl-situatie snap je waarom het belangrijk is om in je zwakste schakels te “investeren”,
meer gelijkheid brengt meer balance en meer rust in de toko
je bent zo sterk als je zwakste schakel,
griekenland laat zien dat een zwakste schakel je kan maken of breken,
Gelukkig zijn de jongere generaties heel erg bescheiden. Zij hebben bijvoorbeeld veel meer oog voor het milieu dan de babyboomers en houden dan ook niet van reizen (= CO2 -uitstoot) en als zij het al doen is het niet naar verre oorden als Nieuw-Zeeland en Australië. Ook kruipen zij niet al met hun achttiende achter het stuur zoals die door en door verwende babyboomers wél massaal deden. Zij houden niet van grote gezinnen, zullen nooit meer dan twee kinderen “nemen” (de babyboomers namen er gemiddeld 6 per stelletje), maken dan ook nauwelijks gebruik van de huidige riante zwangerschaps- en ouderschapsverloven, zijn geen carrièrejagers, veroordelen hun ouders om hun hedonistische levensinstelling, verfoeien het eigen woningbezit, maken geen gebruik van milieubelastende skipistes, leggen elke korte en middellange afstand met de fiets of het openbaar vervoer af, want willen geen gebruik maken van fossiele brandstoffen, zijn bijzonder strijdbaar tegen extreme maatschappelijke ongelijkheid en ander onrecht en zijn daarom ook uitstekend georganiseerd waar de babyboomers als los zand aan elkaar hingen. Ook betalen ze met genoegen AOW-premie voor de babyboomers die dat zelf niet hebben gedaan, laat staan voor generaties die hun voorgingen. En dan de VUT, die hebben de babyboomers in hun schoot geworpen gekregen in tegenstelling tot hun voorgaande generaties en zij hebben er optimaal van geprofiteerd door Balkenellende II weg te blazen vanaf het Museumplein. Dat kabinet kon zijn snode plannen niet doorzetten en trad meteen af. En toen de babayboomers wilden trouwen kwam de gemeente na de ondertrouw meteen langs met een lijst aan riante koopwoningen waarbij zij maar voor het uitzoeken hadden. Inwonen bij je ouders, dat is voor de huidige jongeren, daar deden de babyboomers niet aan, die nu zonder uitzondering tonnen op de bank hebben staan en daar niets van aan hun kinderen gunnen. Die exorbitante rijkdom werd opgebouwd in de tachtiger jaren, toen de hypotheekrente op 3 % stond, terwijl dat nu 13 % is. Arme, arme uitgemergelde jongere generaties, kan ik ergens storten?
@Maciste:
Het grootste deel van de baby-boomers was ook niet aan het demonstreren. Natuurlijk is de huidige jeugd gemiddeld verwend invergelijking met de gemiddelde baby-boomer.
Maar de “protestgeneratie” bestaat natuurlijk alleen maar uit het verwende deel.
Daarom maakt “occupy” ook zo weinig indruk in vergelijking met provo: vroeger waren de verwende nesten zoontjes en dochtertjes van invloedrijke mensen. Nu zijn het betekenisloze uitkeringstrekkers.
@12 Anton:
Opstand tegen je ouders is voor de meeste mensen te duur. Meningen hebben ook trouwens.