Het was al een tijdje stil op het psychofarmacahatersfront. Sinds de hinderlijke aanvallen van vooral psychologen (dus niet: psychiaters) op soms uitstekend werkende medicijnen als Ritalin (doorgaans voorgeschreven door psychiaters, dus beslist niet door psychologen) is er eigenlijk geen nieuwe aanval op deze wonderen der moderne geneeskunde geopend. Tot vandaag.

Want we hebben weer een “onschuldig slachtoffer” dat door het slikken van antidepressiva in een levensgevaarlijke moordmachine is veranderd die zijn eigen vriendin en een politie-agent bruut afslachtte. Kon hij dus he-le-maal niks aan doen hè, kwam door de medicijnen! Zegt een “deskundige”.

Nietsontziende slachter

Hoogleraar farmacotherapie Anton Loonen bevestigde vrijdag tegenover de rechter dat “gebruik van de anti-depressiva paroxetine (Seroxat) in combinatie met ernstige problemen vaker wordt gemeld dan bij het gebruik van vergelijkbare medicijnen”.

De hoogleraar voegde er ook aan toe dat het vaak gaat om “een combinatie van factoren” en dat paroxetine “waarschijnlijk” “heeft bijgedragen” aan het veranderen van een onschuldige asielzoeker in een nietsontziende slachter.

‘Big Pharma’

Maar dat “waarschijnlijk” en “heeft bijgedragen” zal ongetwijfeld wegvallen in de berichtgeving over deze zaak waardoor ‘Paroxetine oorzaak dubbele moord‘ of iets dergelijks de komende dagen de headlines zal beheersen.

Wat natuurlijk koren op de molen is van de, zeker op internet alom tegenwoordige, antidepressiva- en “Big Pharma”-hysterici en dito alternatief geneeskundige randdebielen. Die grijpen doorgaans alles aan om bewezen werkende medicatie in het verdomhoekje te trappen. Zeker als het om psychofarmaca gaat zijn de medicijnhaters enorm bedreven in het, als het even kan zo kwetsend mogelijk, demoniseren van ernstig zieken.

Bewezen

Een lichamelijke aandoening (zeg kanker) kun je namelijk zien en waarnemen maar een geestelijke aandoening niet. Dus “zit het tussen de oren” en kunnen depressieven, bi-polairen, schizofrenen, psychoten en ADHD’ers maar beter “op tijd naar bed, veel vitaminen slikken, veel bewegen, de schouders er onder zetten, positief denken” en natuurlijk “mediteren” en “er veel over praten” dan medicijnen slikken. Die zijn namelijk “vergif en chemisch” en “het tast je persoonlijkheid aan” terwijl “het allemaal leugens zijn van de Big Pharma!!1!1!”

Bovendien kan zo’n medicijn tegen depressies dus maar mooi mensen instant veranderen in een levensgevaarlijke moordmachine! Dat is weer bewezen!

(Zuchtpauze.)

Onderliggen probleem

Totale nonsens natuurlijk. Ondanks het feit dat paroxetine (Seroxat) inderdaad niet het leukste anti-depressivum is gezien de soms ernstige bijwerkingen (impotentie, uitgestelde zaadlozing, sufheid, opstipatie) en ondanks het feit dat van de paroxetine af willen wel degelijk een verschrikkelijk proces is (de onttrekkingsverschijnselen zijn soms zeer ernstig en kunnen erg lang aanhouden, ook al heeft de producent er jaren lang alles aan gedaan dit onder de pet te houden), is er werkelijk geen enkele reden dit medicijn in verband te brengen met een moordpartij.

Heus: er is niemand die van een pil in een bloeddorstige moordenaar verandert. Er zijn wél mensen die onder hun depressie een veel groter probleem hebben waar zij, en hun behandelaars, zich pas bewust van worden als het te laat is.

Agressiever

Er zijn ook mensen die tijdens hun depressie psychotisch worden. Voorts zijn er mensen die al tientallen jaren met plannen voor zelfmoord of moord rondlopen, aan de anti-depressiva gaan, en besluiten hun plan ten uitvoer te brengen.

En het kan zelfs zo zijn dat, met name bij het beginnen van het slikken, men agressiever of angstiger wordt, één van de kwalijke bijwerkingen.

Plotselinge gedragsverandering

Om nog maar te zwijgen over het feit dat de werking van de medicatie na lange tijd ineens kan afnemen en dat afbouwen van de medicatie tot plotselinge gedragsverandering kan leiden, laat staan abrupt stoppen.

Maar wie een brandblusser pakt, daarmee vervolgens zijn eigen vriendin dood slaat (dan moet je hard slaan), naar buiten gaat, een politie-agent tegen de grond werkt, zijn dienstpistool afpakt en vervolgens een kogel in het hoofd en de schouder van die agent schiet is beslist geen willoze zombie die door medicijnen wordt gestuurd en zonder die medicijnen de rust en vrede zelve zou zijn geweest.

Nooit. Net zo min “de omstandigheden” verantwoordelijk zijn voor criminaliteit of “armoede” de oorzaak is van overvallen op juweliers.

Onbetaalbaar en onbereikbaar

Dat deskundigen, ongetwijfeld opgeroepen door de advocaat van de verdachte in kwestie, een dergelijk oordeel willen geven in de rechtszaal is te begrijpen. Maar een dergelijk oordeel reikt veel verder dan de rechtszaal alleen. Het geeft mensen onterecht het idee dat bepaalde medicatie het tegenovergestelde bereikt van wat het behoort te doen.

En dat geeft niet alleen de online imbecielen een stik om mee te slaan, maar zal onvermijdelijk leiden tot een nieuw beleid waarin voor miljoenen mensen wereldwijd heilzame anti-depressiva als paroxetine niet langer meer worden vergoed en dus onbetaalbaar en onbereikbaar worden voor de vele honderdduizenden patiënten.

Een gruwelijk idee dat oneindig veel ernstiger en gevaarlijker is dan de “waarschijnlijke” “bijdrage” aan extreem zeldzame gebeurtenissen als een bloedige moordpartij.

Bert Brussen is al vele tientallen jaren intens tevreden gebruiker van wisselend diverse soorten SSRI’s, waaronder paroxetine, en heeft nog helemaal nooit iemand vermoord of daar plannen voor.

19 reacties

  1. Ik denk niet dat je de psychologen die kritisch zijn op medicijngebruik binnen de GGZ zomaar bij de BigPharma-gekkies kan scharen.

  2. Ook ik ben een tevreden en zielsgelukkige paroxetine-slikker. Het middel vlakt juist emoties af waardoor excessen uit blijven.

  3. Ja dat kun je wel, want psychologen hebben daar net zoveel verstand van als de bakker op de hoek.

  4. @Gerard
    Dan mogen er weinig mensen uberhaupt kritisch zijn. Doek deze site dan ook maar meteen op

  5. Jaimy Fox; [citation needed]?

    Hier een meta-analyse: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC356924/

    “Results:

    Data, based on a group of 9087 patients, who were included in 87 different randomized clinical trials, confirms that fluoxetine is safe and effective in the treatment of depression from the first week of therapy. Fluoxetine’s main advantage over previously available antidepressants (TCAs) was its favorable safety profile, that reduced the incidence of early drop-outs and improved patient’s compliance, associated with a comparable efficacy on depressive symptoms. In these patients, Fluoxetine has proven to be more effective than placebo from the first week of therapy.

    Fluoxetine has shown to be safe and effective in the elderly population, as well as during pregnancy. Furthermore, it was not associated with an increased risk of suicide in the overall evaluation of controlled clinical trials.

    The meta-analysis available on the use of Fluoxetine in the treatment of bulimia nervosa shows that the drug is as effective as other agents with fewer patients dropping out of treatment.

    Fluoxetine has demonstrated to be as effective as chlomipramine in the treatment of Obsessive-Compulsive-Disorder (OCD).”

  6. “doorgaans voorgeschreven door psychiaters, dus beslist niet door psychologen”

    Vergeet het maar Bert. Voorgeschreven door huisartsen. Ik heb met eigen ogen gezien dat daar geen psycholoog of psychiater aan te pas kwam.

    Ik ben geheel voor het gebruik voor mensen die er baat bij hebben. Mensen die zwaar depressief met dingen als praten (dat is waar therapie naar mijn beste weten vooral op neerkomt) te helpen zou wel eens simpelweg niet kunnen werken omdat die lui te depressief zijn om te luisteren naar wat er geprobeerd wordt over te brengen. Een gesprek vereist toch een beetje wil van beide kanten; ik kan me voorstellen dat dat voor depressieve mensen nu net een tandje teveel is.

    Maar er is wel degelijk een trend om alles wat met ongelukkig zijn te maken heeft maar met seroxat te bestrijden: Bovenstaand geval was erg onzeker. Maar meer ook niet.

  7. Wat onverlet laat, overigens, dat die mafkees uit Baflo gewoon gestraft moet worden. Als hij zat was geweest had hij ook geen strafvermindering gekregen. Ook niet als hij altijd daarvoor zo’n gezellige dronk had.

  8. Het plat posten van resultaten van een meta-analyse voor of tegen een bepaalt punt is niet bepaald nuttig. Net zoals bagger onderzoeken zijn er ook bagger meta-analysen. Je moet kijken naar de methodologische opzet van een dergelijke studie en vooral ook de analyse van een file-drawer probleem (het niet publiceren van onwelgevallige conclusies) is erg belangrijk. Ik snap dat een lezer daar geen zin in heeft, n dat geval raad ik je aan op deze (http://www.cochrane.org/search/site/fluoxetine%2C%20depression) site te kijken. De Cochrane Collaboration staan voor hoogwaardige meta-analyses. Voor mij en mijn collega’s (statistici en methodologen) is dit de standaard. Ik heb in de zoekfunctie depression en fluoxetine ingevuld maar ik raad je eigenlijk aan om ook onderscheiden in de verschillende typen depressie. Bert Brussen kan je vertellen dat het verschil tussen klinische depressie en dysthyme stoornis nogal groot is.

  9. Pieter; uiteraard, dat kaar kan ik ook inkomen. Maar als iemand roept dat prozac niet beter is dan placebo dan kan ik het niet laten er iets tegenover te zetten.

  10. @Gerard.

    Naar mijn beste weten krijgen bakkers op de hoek geen vakken, colleges, studiemateriaal, tentamens en andere manieren van kennisvergaring en het toetsen van deze kennis met betrekking tot psychofarmaca. Tevens krijgen die niets over neurotransmitters, synapsen, actiepotentialen en andere interessante gebeurtenissen op neurofysiologisch vlak .Psychologen zijn absoluut geen artsen. Maar om een psycholoog te vergelijken met de bakker op de hoek als het gaat om een gefundeerde mening met betrekking tot psychofarmaca, lijkt me zelfs als het om een hyperbool gaat. nogal ver gaan.

  11. Natuurlijk kunnen antidepressiva noodzakelijk en uiterst effectief zijn. Maar in veel gevallen zijn ze dat niet.

  12. Stijn; ik moet eerlijk zeggen dat ik meta-analyse die jij hebt gepost niet gelezen had. Mijn reactie was meer gericht op het artikel dat Jaimy Fox had gepost. Deze baseerde zich op verschillende meta-analyses, waarvan de auteurs nauwe banden met elkaar en met het vakgebied onderhielden. Mijn ding was dus meer, baseer je argumenten op meta-analyses uitgevoerd door een onafhankelijke groep mensen met een hoge standaard.

  13. @Stijn

    Eén onderzoek die u hier plaatst bewijst niet dat er een wetenschappelijke consensus bestaat over de werking van Prozac. Ik baseerde me vooral op het onderzoek van Kirsch de hele andere bevindingen had en dan is mijn vraag aan Pieter of hij het onderzoek van Kirsch ook als betrouwbaar en valide ziet. Ik ben helaas geen expert op dit gebied. Daarom zal ik ook niet de conclusie moeten trekken dat Prozac niet werkt. Maar dat betekent ook dat je niet met zekerheid kan stellen dat Prozac wel werkt. Zo is er ook nog steeds een debat gaande of ADHD wel een duidelijk te definiëren aandoening is. Het is in ieder geval een lastig vakgebied.

    http://www.youtube.com/watch?v=zDZFcDGpL4U

  14. Niks aan de hand jongens en iedereen die beweert van wel zetten we weg als een aluhoedje, “Big Pharma”-hysterici en randdebielen.

    Lees anders eens wat over http://en.wikipedia.org/wiki/Ben_Goldacre
    Geen gekkie, maar juist één die al jaren kwakzalvers ontmaskert met wetenschap.
    Ben Goldacre is overigens natuurlijk ook fan van de bovengenoemde Cochrane Library

    Laat hij nou net een boek geschreven hebben “Bad Pharma”

    De industrie financiert de trials, doctoren krijgen opleidingsvergoedingen, negatieve data worden achtergehouden, kleine trials op niet representatieve personen en nog veel meer.

    Ook over SSRI’s heeft hij wat te melden:
    http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2008/feb/27/pharmaceuticalindustry

    Maar hej kritiek is voor gekkies…

    Mijn eigen wantrouwen is niet geboren uit paranoide waanbeelden en complot theorieën. Wel ben ik bang voor de kracht van het kapitalisme, een CEO die een hoop doet om zijn volgende bonus veilig te stellen, een bedrijf dat de hijgende meute aandeelhouders achter zich aan heeft en de kracht van het elk jaar maar weer meer meer meer.

    Dit zorgt ervoor dat niet alleen de hysterici onwetenschappenlijk bezig zijn.

  15. @Bert B.

    M.b.t. het verband tussen antidepressiva en agressie:
    In haar boek “De depressie-epidemie” (http://www.augustus.nl/result_titel.asp?Id=1571) wijdt Trudy Dehue een hoofdstuk aan dit probleem. Haar samenvatting hiervan:

    “De titel van hoofdstuk 8, ‘Een duivels dilemma’, slaat op het internationale vraagstuk van het risico op grote agressie en zelfmoord door ssri’s. Vanaf de eerste tijd dat deze middelen beschikbaar waren, berichten gebruikers en artsen dat mensen erop kunnen reageren met enorme onrust, waarbij ze moord- en/of zelfmoordneigingen krijgen die sommigen ook ten uitvoer brengen. Begin jaren negentig al hield de Amerikaanse Food and Drug Administration (fda) daar een eerste hoorzitting over met getuigenissen van gebruikers of hun nabestaanden, die om waarschuwingen tegen ssri’s smeekten. Anderen echter betoogden dat de middelen juist zelfmoorden voorkómen en pleitten even heftig tegen het creëren van wantrouwen erover. Tot op de dag van vandaag staan deze partijen ook in Nederland lijnrecht tegenover elkaar. Hoofdstuk 8 laat zien dat de gruwelijke kwestie nagenoeg onoplosbaar werd door tekort aan onafhankelijk gefinancierd onderzoek. Onderzoekers die banden hebben met de farmaceutische industrie verdedigen de pillen en onderzoekers die ze niet hebben benadrukken hun gevaren en gebrekkige werkzaamheid. De verantwoordelijke ministers waren echter van mening dat bevordering van onafhankelijk onderzoek
    niet nodig of niet mogelijk is.”

    Het verband tussen antidepressiva en agressie “totale nonsens” noemen is nonsens. Dat psychologische hulp bij jou niet werkt en SSRI’s wel lijkt me een erg kortzichtige reden om de farmacie onfeilbaar te verklaren.

  16. Sorry Bert, maar ik vind dit een kut verhaal. Het enige goede stukje is dat over het wegvallen de nuance van de deskundige. Diens deskundigheid trek je eerst even in twijfel door die term tussen haakjes te plaatsen. Op tv zijn er vaak allerlei deskundologen te zien waarvan bij een deel idd vraagtekens kunnen worden gezet. In dit geval lijkt mij prof. dr. Loonen bij uitstek iemand die hier iets zinnigs over kan zeggen. Wat dat betreft is dit stuk ook alles behalve genuanceerd, dus een beetje pot verwijt de ketel.

    De medicijnen die op de markt zijn, hebben heus wel een heilzame werking, maar niet altijd voor iedereen. Daarnaast doet de dokter jou graag geloven dat de medische stand heel veel (zo niet alles) weet. Dat is wat betreft hersenen en gedrag een stuk minder. Zie bijvoorbeeld het interview met prof. Jim van Os in de Trouw van 26 januari 2013.

    SSRI staat voor Selective Serotonin Re-uptake Inhibitors. Serotonine is een neurotransmitter die tijdens de dag actief is in je hersenen. Er lijkt een correlatie te zijn tussen disbalans van dit serotonerge systeem en depressie, daarom worden die SSRI’s gebruikt. Maar er is ook een link tussen die disbalans en impulsief gedrag en agressie. Dus zo gek vind ik die link tussen moorden en SSRI’s niet. Laat ik duidelijk zijn, het zal in extreme gevallen echt niet de enige factor zijn.

    Dat de ‘Big Pharma’ zich hiervan distantieren kan ik mij ook voorstellen. Ze hebben geen zin in claims en imago schade van een medicijn waar veel patienten baat bij hebben. Zeker niet op basis van een paar incidenten. Je zou het collateral damage kunnen noemen. Ik vind echter dat de Big Pharma daar open over moet zijn en dit beter moeten onderzoeken en uitleggen.

    Ik vind dit stuk dan ook een beetje kritiekloos. Ik snap het punt over het hysterische psychofarmacahatersfront en dat SSRI’s niet per definitie mensen in woeste beesten veranderd, maar de werking van deze medicijnen zul je toch iets genuanceerder moeten bekijken.

  17. Bert begint een beetje op Simon Rozendaal te lijken, kritiekloos naar Big Pharma. Er staan hier boven talloze zinvolle comments die meta-studies relativeren en er terecht op wijzen dat het stukje een hoog “pot verwijt de ketel” gehalte heeft.
    Ik wil er maar één ding aan toevoegen als een SSRI leidt tot een psychose dan kan het tot moord leiden. Die verklaring is zo gek nog niet. Dat daarnaast andere factoren een rol spelen zal wel. Maar de vraag die beantwoord dient te worden is: was deze moord zonder medicijn ook gebeurd?
    Als het antwoord daarop nee is dan heeft onze farmaceutische fabrikant een probleempje.