Hoever moeten inlichtingendiensten dan kunnen gaan? En vooral: hoe overtuigen ze ons eindelijk eens van het nut van hun werk? Vloek je als je alleen een paar procent moslimjongeren laat afluisteren? In het zinnige vraaggesprek met Nieuwsuur en met de Volkskrant is het Snowden zelf die de kernvragen opwerpt. Hij toont zich nog altijd een hyperintelligent formulerende man en zijn standpunten zijn niet veranderd: er wordt veel te veel getapt, zonder effect en we schaden er de democratie mee in plaats van deze te dienen. In het nieuwsbericht in de krant worden open deuren eruit gelicht: ‘Inlichtingendiensten lopen aan leiband VS’ (krant) en ‘Snowden: NSA oefende druk uit op Nederland’ (website), met als opening: “’De Nederlanders werken voor de Amerikanen. Ze doen wat wij ze vertellen wat ze moeten doen. Ze worden niet gewaardeerd vanwege hun capaciteiten, maar vanwege de vrije doorgang die ze bieden. Daarvoor gebruikt de NSA ze.”
De politiek
Dat ‘wij’ boeit me (de VS? NSA?) en Snowden overdrijft hier een beetje om de journalisten aan nieuws te helpen. Hij zegt ook: “’Dan moeten de Nederlandse Kamerleden er misschien maar eens naar vragen. Hebben de AIVD en MIVD contact met de NSA gehad over de gewenste uitbreiding van de bevoegdheden? En hebben ze afspraken gemaakt over welke gegevens ze voortaan gaan delen? Ik zou dat willen weten.”
Uiteraard is er contact tussen NSA en AIVD over bevoegdheden. Logischerwijs oefent de NSA voortdurend druk uit, het zou gek zijn als ze dat niet doet. En even vreemd als Opstelten en Plasterk dat niet glashard ontkennen. Maar het zou nogal dom zijn van de AIVD/MIVD om afspraken vast te leggen waarmee het kabinet naar de Tweede Kamer zou moeten gaan. Niet? Democratische controle van inlichtingendiensten ontaardt per definitie in spelletjes en ontwijkende antwoorden.
Dan nog is deze vraag ingebed in politiek: niet enkel de NSA, maar ook de belangrijkste en veruit slimste bondgenoot, de Mossad, heeft baat bij nauwe samenwerking met Europese inlichtingendiensten gezien de recente moordpartijen. Maar ook: hoe werken we samen met Belgische, Duitse, Franse en Britse diensten. En dan: liever te veel dan te weinig?
Snowden twijfelt en orakelt
Hoe intelligent ook, Snowden orakelt soms: “Het gevaar van de nieuwe bevoegdheden is niet dat het toegang geeft tot internetkabels maar dat het ongelimiteerde toegang biedt tot glasvezelkabels.”
Hallo jongens, gelukkig zijn journalisten niet meer zo naïef met Snowden als in 2013, maar het blijft moeilijke materie. Er bestaat niet zoiets als ‘internetkabels’. We vervingen de zandpaden (koperkabels) door achtbaans asfalt (glasvezel). Eerst op de lange verbindingen, vervolgens tot dieper in het net en nu ook de huisaansluitingen.
Verouderde wetten
De wet loopt hopeloos achter door aftappen op de lange verbindingen alleen voor de satelliet toe te staan. (Nu gebeurt kabels aftappen wereldwijd en vaak illegaal, en dat zal altijd zo blijven. Maar we doen net alsof ons parlement erover gaat, anders hoef ik deze column niet te schrijven.) Het is evident dat je de wet moet aanpassen. Vervolgens zijn de echte vragen: wat en hoeveel tap je af? Hoe en waar en voor hoe lang sla je data op? Met als kern: moeten de diensten toegang hebben tot al onze data? Of die zelfs beschikbaar hebben in eigen databanken om ingeval van nood direct de benodigde data van potentiële terroristen te kunnen gebruiken?
De diensten vinden het stichten van zo’n voorportaal van data noodzakelijk. Boeiend is dat Snowden het antwoord niet heeft. Snowden meent dat je op de ouderwetse wettige wijze net zo effectief kan zijn: de rechtbank vragen om te tappen bij een concrete verdenking. De krant kopt boven het interview online: ‘De AIVD observeert veel meer mensen dan redelijk is’.
Dat laatste kan Snowden niet weten maar het is wel een lekker bot voor interviewers. Veel boeiender is de twijfel die Snowden toont op de vraag of massale opslag wellicht soms te rechtvaardigen is: “’Het is een moeilijke vraag. Ik weet ook niet of ik er ja of nee op wil zeggen. Er zijn situaties denkbaar dat dit nuttig kan zijn, maar tegelijkertijd is het gevaar van misbruik groot.”
Alleen moslimjongeren?
Die twijfel is veel zinniger dan de kretologie dat de AIVD te veel observeert. Hij besluit dit citaat met: “Het was er nooit in het verleden en het is ook nooit een noodzakelijkheid gebleken.”
Dus die situaties zijn niet denkbaar (geweest), meent Snowden. Nu ligt de bal bij de AIVD/MIVD, terrorismebestrijding en het gelegenheidsduo Opstelten/Plasterk met de nieuwe wetgeving. Schets nu eindelijk eens open en bloot het speelveld waarop jullie spelen, ook al vormen geheime dienst en openheid een paradox. Zonder man, paard en methoden te benoemen, kun je ver gaan in het bieden van openheid over het effect van je werk. Toon het aan.
En stel dat het effectief kan zijn, zijn er dan situaties die constant massaal tappen zouden vereisen: met Snowden twijfel ik, maar nog kunnen we ons oorlog niet voorstellen. Stel, we moeten in Europa joodse scholen, synagogen en winkels sluiten of permanent door het leger zwaar laten bewaken. Moet je die actie dan ondersteunen met massaal aftappen?
Of een groep moslimjongens tot doelwit van spionage nemen, een paar procent van de bevolking terwijl je de rest met rust laat, pragmatisch maar democratisch onaanvaardbaar?
Probleem is dat de overheid geen beleid voert en enkel rondkwakkelt.
Als de democratie gewaardeerd zou worden dan hadden we geen illegale en ongedocumenteerde afluisterpraktijken gehad.
Als we zouden doen wat nodig was en het probleem erkennen dan was er gerichte spionage en controle van moslimjongeren en moskeeën a la McCarthy.
Echter we zitten in een situatie waarin onze gegevens massaal worden opgeslagen en gedeeld, zonder duidelijk doel. En dit terwijl vaders die aangeven dat hun zoon radicaliseert genegeerd worden en hun zoons de dood tegemoet zien gaan en de opruiers blijven onbestraft/gaan door in de gevangenis.
Ik kan alleen maar concluderen dat het Nederlandse inlichtingenapparaat haar ziel heeft verkocht.
Ik denk dat we in ruil voor Amerikaanse Stasi technologie, geld en dataopslag de soufianes en bin hollandi’s geen strobreed in de weg leggen. Zo kunnen de Amerikanen het vuur in het midden oosten lekker opgestookt houden en tegelijkertijd een vinger aan de Europese pols houden.
De reden achter het irrationele gedrag dat we tegenwoordig vinden is alleen nog enigszins te verklaren als je de belanghebbenden kan identificeren.
Naar mijn idee zitten we gewoon op ene parallel pad die eigenlijk niet samenlopen.
Snowden praat vanuit Amerikanisme, alles wat opgeslagen kan worden dat wordt opgeslagen,Niet omdat het allemaal relevant is-je weet natuurlijk nooit- maar simpel omdat de technologie om alles op te slaan erg eenvoudig is en voorhanden.
Het is zoals de man met de grote schuur die niks weg gooit omdat je het misschien ooit nog eens kan gebruiken.
Gezien de enorme aandacht voor marktgerichtheid en concurrentie zijn Amerikanen veel meer paranoide..hun vrees voor het uiteenspatten van hun samenleving is heel wezenlijk..de slechtst functionerende samenleving op de wereld..Hun drang naar macht en geld is absurd, hun valse moraal ook(lijkt op Israel;;Hoe zou dat toch komen..?)
Aftappen en privacy schenden met geweld en terreur wordt gezien als criminaliteit en terreur
Vreemd echter dat als overheden dit doen het ineens legaal is en bijdragend aan vrede en veiligheid..Paradoxaal..dat je dwang, terreur en criminele activiteiten juist als gunstig ziet en als middel voor vrede en veiligheid.( Die IS toch…)
Je ramt het egwoon in de pas die je voorstaat.
Daarom kunnen Amerikanen dus heel gemakkelijk voor vrede, veiligheid,democratie en humaniteit oorlogen starten,massamoorden,culturen om zeep helen,dwang en terreur toepassen..voor vrede , veiligeheid en humaniteit..(????)
Hun doel heiligt immers alle middelen..
Nou, dat zien we dus ook steeds meer terug bij onze eurofiel neoliberalen..die smeren je ook op volstrekt paradoxale gronden geweld, totale controle,onderdrukking en repressie aan als argument voor veiligheid en anti jihad..zijzelf voeren een eigen jihad voor Amerikanisme maar zijn natuurlijk te dom, te naief en te ongetraind om een weerwoord te bieden aan dit soort identificaties.
Ze willen de dienst over het land met “daadlkracht” en financiele/sociaaleconomische zuivering: laat er ongelijkheid zijn en laat de publieke zaken geprivatiseerd worden waardoor het helder wie er wel en wie er niet kan overleven in en eurofiel neoliberale maatschappij
Dus : Amerikaans denken past niet zo goed op NL-denken..ook al wenst onze regering dit wel.
Wat Snowden zegt is dus helemaal niet zo hyperintelligent..hij brengt gewoon Amerika als baas in stelling. Een baas die anderen gewoon in de zak heeft( dat lukt wel bij deze regering..en kan wel eens goed gaan botsen bij een andere die niet op eurofiel neoliberale grondslag in elkaar zit)
Daarom brengt bijv. de operatie van Draghi in NL geen tot zeer weinig verschil..simpel omdat ook hier-net als in de VS- het gewone volk geen geld heeft tot ruimer koopgedrag.Dus geen economie kan steunen.
NL. is nog steeds een knulletjes achterna lopend volkje, overschat zichzelf grenzeloos en wil graag meedoen met de “grote jongens”,wat ze nog knulliger maakt.
Onze regering heeft geen jihadi’s nodig.. ze zijn het in grote mate zelf..Ze schieten nog niet af , maar zorgen wel dat je met kramp nog net mag overleven, zorgen voor uitgebreide armoede en arbeidsproblemen met hoge werkeloosheid.
Ze menen stellig dat elke inwoner van NL tonnen op de bank heeft en dat zo houdt..
Die echte economie wil maar niet op gang komen ..en wat volgt..? Nog meer maatregelen en wetten die het hele klimaat en leven nog beroerder maken..
Over terrorisme gesproken
Het kindje (economie)van deze regering krijgt bij ondervoeding en extra eiwitarm vermageringsdieet voorgeschreven omdat dat zo goed geacht wordt en geld vrijmaakt voor nog zinlozer dingen
Ik zie op zijn web site dat Jos van Veen slechts een volger heeft. Geen wonder. Leuke bijkomstigheid is dat hij Amerikaanse technologie gebruikt om zijn warrig geleuter de ether in te slingeren. Een soort 1-mans VARA (huiver), mogelijk gemaakt door Amerikaanse programmeurs die Eigenlijk Heel Slecht zijn.